Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia với hoạt động Âm Nhạc

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia với hoạt động Âm Nhạc

1. MỤC LỤC NỘI DUNG TRANG PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2.Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm 2 3.Nhiệm vụ nghiên cứu 2 4.Đối tượng , phạm vi của sáng kiến 2 5.Phương pháp nghiên cứu 2 6.Kế hoạch nghiên cứu 3 PHẦN II: 4 NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận 4 2. Thực trạng giải quyết vấn đề 5 3. Những biện pháp thực hiện 6 4. Những biện pháp từng phần 7 4.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch 7 4.2 Biện pháp 2: Tạo môi trường giúp trẻ làm quen hoạt động 7 âm nhạc 4.3 Biện pháp 3: Tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục âm nhạc 8 4.4 Biện pháp 4: Lồng ghép hoạt động giáo dục âm nhạc trong 10 các hoạt động lễ hội 4.5 Biện pháp 5: Sử dụng các loại nhạc cụ đa dạng và các loại 10 trang phục gây hứng thú cho trẻ: 4.6 Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh học sinh 11 5. Kết quả thực hiện 12 6. Hiệu quả của sáng kiến 12 7. Tính khả thi 13 8. Thời gian thực hiện đề tài,sáng kiến 13 9. Kinh phí thực hiện đề tài,sáng kiến 13 PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 14 1. Kết luận 14 2. Bài học kinh nhiệm 14
2. 1 PHẦN THỨ I: ĐẶT VẤN ĐỀ Tên đề tài: “ Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia với hoạt động Âm Nhạc 1. Lý do chọn đề tài 1.1 Cơ sở lí luận Như chúng ta đã biết, âm nhạc là một loại hình nghệ thuật mang đến cho chúng ta những giây phút thư giãn thực sự thoải mái, cho ta cảm nhận cái đẹp của tự nhiên, quê hương, đất nước, con người Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống con người. Âm nhạc là ngôn ngữ chung của toàn nhân loại. Nếu cuộc sống mà thiếu đi âm nhạc chẳng khác nào thiếu đi ánh sáng măt trời. Âm nhạc có sức hấp dẫn đối với mọi lứa tuổi và đặc biệt là đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non. Âm nhạc dường như là một thế giới kì diệu đầy cảm xúc. Những nốt nhạc trầm bổng, nhũng giai điệu mượt mà vui tươi của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ. Qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục trong trường mầm non. Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Giáo dục âm nhạc hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, tổ quốc, tình yêu thương con người. Hình thành và phát triển ở trẻ những thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể như: Tính tổ chức kỷ luật, tự chủ, mạnh dạn trước mọi người. Ngoài ra, giáo dục âm nhạc còn là phương tiện nâng cao khả năng tư duy trí tuệ, ngôn ngữ, thể chất, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ qua học tập, vui chơi. 1.2 Cơ sở thực tiễn Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, khả năng cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc như: Ca hát, vận động, nghe hát, múa, trò chơi âm nhạc. Đặc biệt đối với trẻ 4- 5 tuổi, giáo
3. 2 dục âm nhạc là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản. Tuy nhiên thực trạng giáo dục âm nhạc trong Trường mầm non 1-6 hiện nay còn gặp nhiều hạn chế như việc tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc hàng ngày chưa thực sự thu hút trẻ, Trẻ chưa tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục âm nhạc mà giáo viên tổ chức, trẻ còn nhút nhát chưa có kỹ năng biểu diễn, Các bài hát, trò chơi theo chủ điểm chưa phong phú đa dạng và mang lại hiệu quả cao Ngoài ra năng khiếu múa hát của giáo viên còn gặp nhiều hạn chế. Giáo viên chưa linh hoạt, sáng tạo khi tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ tại nhà trường. Từ những hạn chế trên trong năm học 2023 - 2024 tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia các hoạt động giáo dục âm nhạc ” để nghiên cứu và tìm ra những biện pháp giúp trẻ trong trường lớp tôi hứng thú, nhiệt tình hơn khi tham gia mọi hoạt động giáo dục âm nhạc. 2. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu, đề tài nhằm mục đích giúp trẻ hứng thú với âm nhạc lứa tuổi 4-5 tuổi. Từ đó đưa ra một số hình thức, biện pháp giúp trẻ yêu thích bộ môn giáo dục âm nhạc. Ngoài ra giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, hứng thú hơn khi tham gia mọi hoạt động giáo dục âm nhạc. Và hình thành cho trẻ kỹ năng biểu diễn đơn giản. 3. Đối tượng nghiên cứu - Đề xuất một số biên pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc 4. Đối tượng , khảo sát, thực nghiệm - Tôi thực hiện đề tài này với 33 trẻ tại lớp B4 Trường mầm non 1-6 tôi đang công tác 5. Phương pháp nghiên cứu Qua thực tế giảng dạy và làm đề tài, bản thân tôi đã sử dụng một số phương pháp sau: * Phương pháp quan sát
4. 3 *Phương pháp trực quan * Phương pháp dùng lời ( giảng giải, chỉ dẫn ) * Phương pháp thống kê toán học 6. Phạm vi và Kế hoạch nghiên cứu Thời gian nghiên cứu: Năm học 2023 - 2024 Thời gian thực hiện đề tài: bắt đầu từ tháng 09 năm 2023 đến tháng 04 năm 2024
5. 4 PHẦN THỨ II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận Âm nhạc giáo dục ở trẻ ý chí, tính tổ chức, sự kiên trì. Niềm vui phấn khởi khi biểu diễn các bài hát điệu múa thú vị trước các trò chơi, âm nhạc còn động viên những trẻ nhút nhát thiếu tự tin thêm mạnh dạn hòa nhập với các bạn trong mọi hoạt động. Cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển trí tuệ đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát và nhạy bén khi trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh tiến hành theo các hướng khác nhau, làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm nhạc, ghi nhớ đặc điểm tính chất tượng hình âm nhạc. Âm nhạc được coi là phương tiện tốt nhất để phát triển tai nghe âm nhạc. Luyện tập thường xuyên để phân biệt các chi tiết âm nhạc là cơ sở ban đầu tạo cho trẻ có khả năng tiếp cận với tác phẩm âm nhạc phân biệt được câu nhạc, đoạn nhạc, thể loại âm nhạc của tác phẩm . từ đó tai nghe âm nhạc của trẻ được dần dần phát triển. Giáo dục Âm nhạc trong trường mầm non là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, giúp trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá tŕnh cảm thụ và thể hiện âm nhạc. Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và khả năng phát triển cảm xúc. Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm. Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng. Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi. Từng câu nhạc có giai điệu liền bậc lên xuống liên tiếp theo ngữ điệu nói tự nhiên của trẻ sẽ như những lời thủ thỉ nhắc nhở trẻ một hành vi lễ giáo phù hợp Âm nhạc là một phương tiện kỳ diệu và tế nhị nhất để truyền đạt lời kêu gọi của những cái tốt đẹp và nhân đạo. Nó dẫn dắt trẻ vào thế giới của điều thiện, tạo ra sự đồng cảm và là một phương tiện bồi dưỡng năng lực sáng tạo của trí tuệ mà không một phương tiện nào sánh được. Đối với trẻ, âm nhạc là cả một
6. 5 thế giới diệu kì đầy cảm xúc với những lời, giai điệu, sự phong phú của âm hình, sự ngộ nghĩnh của các hình tượng, sự nhịp nhàng, uyển chuyển, sự khoẻ khoắn của các vận động. Âm nhạc là phương tiện phát triển năng lực thẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ, thể chất cho trẻ, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện nhân cách 2. Thực trạng giải quyết vấn đề Năm học 2023 - 2024, tôi được nhà trường phân công dạy lớp 4-5 tuổi B4, lớp có tổng sĩ số học sinh là 33 trẻ. Trước khi thực hiện đề tài nghiên cứu để đề xuất ra một số biện pháp giúp 4 – 5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc, tôi đã có những tiết dạy trẻ tham gia với các hoạt động âm nhạc như dạy trẻ hát tôi thấy trẻ chưa hứng thú, sự tham gia còn ít, hạn chế. Nhiều trẻ còn chưa tập trung, kỹ năng vận động hát và múa còn hạn chế, chưa đáp ứng được mục tiêu giáo dục Trước những băn khoăn đó, tôi đã tiến hành khảo sát thực tế của trẻ tại lớp 4-5 tuổi B4 do tôi phụ trách như sau: ( Phụ lục 1) Trong quá trình thực hiện đề tài tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau: 2.1.Thuận lợi: a. Về phía nhà trường: - Trường tôi nhiều năm liền là trường của Huyện. Với đội ngũ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn luôn yêu nghề, mến trẻ và nhiệt tình trong mọi công việc nên được phụ huynh yên tâm, tin tưởng. - Ban giám hiệu luôn quan tâm đến cô và trẻ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Đồng thời có sự chỉ đạo đúng đắn và gợi mở cho giáo viên cách tổ chức các hoạt động dạy học và vui chơi khoa học nhất. b. Về phía lớp học - Trẻ cùng chung một độ tuổi nên nhận thức mang tính tương đồng. Đa số trẻ đều ham học hỏi, tìm tòi.
7. 6 - Trẻ trong lớp đều ngoan ngoãn, nhanh nhẹn, có sức khoẻ tốt để tham gia vào các hoạt động của lứa tuổi. - Môi trường lớp rộng, thoáng mát, sạch sẻ và được cung cấp đầy đủ trang thiết bị hiện đại phục vụ cho giảng dạy và chăm sóc trẻ như: Máy tính, đàn organ, máy chiếu, điều hòa, tivi, đầu đĩa, bình nóng lạnh, đồ dung đồ chơi phong phú đa dạng kích thích trí tò mò sự ham hiểu biết của trẻ. c. Về phía bản thân - Là một giáo viên trẻ năng động, nhiệt tình, ham tìm tòi, học hỏi. Đã có kinh nghiệm chăm sóc và giáo dục trẻ. - Được thăm quan kiến tập trường bạn và đồng nghiệp trong trường nên học tập được nhiều cách tạo môi trường khoa học và có hiệu quả nhất. 2.2 Khó khăn - Giáo viên sử dụng các biện pháp hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc còn rập khuôn, chưa mạnh dạn đổi mới,sáng tạo để kích thích sự hưởng ứng của trẻ - Diện tích lớp còn chật, không gian hoạt động của góc âm nhạc còn hạn chế - Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ, đồng dùng dụng cụ cho hoạt động giáo dục âm nhạc còn hạn chế, hầu hết do giáo viên tự làm - Một số trẻ do được gia đình chiều chuộng, nên đôi khi còn quá hiếu động chưa có nề nếp, quy củ - Nhiều trẻ hát còn chưa rõ, chưa đúng giai điệu. Từ những thuận lợi và khó khăn đã nêu ở trên tôi đã tìm cho mình một số biện pháp sau đây nhằm áp dụng tại lớp học của mình. 3. Các biện pháp chính Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc Biện pháp 2: Tạo môi trường giúp trẻ làm quen hoạt động âm nhạc Biện pháp 3: Tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục âm nhạc Biện pháp 4: Lồng ghép hoạt động giáo dục âm nhạc trong các hoạt động lễ hội
8. 7 Biện pháp 5: Sử dụng các loại nhạc cụ âm nhạc đa dang và trang phục gây hứng thú cho trẻ Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh học sinh 4. Biện pháp từng phần 4.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc Việc xây dựng kế hoạch giáo dục âm nhạc trong năm học là vấn đề quan trọng và cần thiết giúp cho giáo viên chủ động hơn trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc. Cách lựa chọn bài dạy hát, nghe hát, trò chơi phù hợp là yếu tố quyết định trong quá trình giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc. Vì vậy giáo viên phải chọn các bài hát theo chủ đề, chủ điểm, từ dễ đến khó theo khả năng của trẻ, của cô, và điều kiện thực tế của lớp, Một yếu tố quan trọng khi lựa chọn bài dạy hát giáo viên cần lưu ý chọn những bài hát mới phù hợp với trẻ ở lứa tuổi lớp mình, không chọn các bài hát quá dài, có cường độ khó và cao. Còn khi lựa chọn bài nghe hát giáo viên không chọn các bài có tiết tấu, giai điệu khó, bài hát có nội dung nói về chuyện yêu đương của người lớn, bạo lực Sau đây là bảng xây dựng kế hoạch giáo dục âm nhạc trong năm học theo chủ điểm của tôi tại lớp (Minh chứng 1 ) 4.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường giúp trẻ làm quen hoạt động âm nhạc Ở lứa tuổi Mầm non “Trẻ học mà chơi, chơi mà học” thông qua chơi để trẻ lĩnh hội kiến thức. Vì vậy, việc tạo cơ hội cho trẻ được học tập, vui chơi trong môi trường thân thiện, sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện về các mặt thể chất, nhận thức, thẩm mỹ Xây dựng cảnh quan, môi trường hoạt động trong và ngoài lớp rất quan trọng bởi qua các môi trường giáo dục này có thể hấp dẫn, kích thích trẻ tham gia tìm tòi khám phá, bộc lộ khả năng cá nhân. Và góc âm nhạc là nơi mà trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động làm phát triển khả năng sáng
9. 8 tạo của trẻ. Tôi luôn chú ý tận dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một cách phù hợp, chú ý bố trí, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường học gần gũi, thoải mái nhất cho trẻ. Khi bố trí góc âm nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác Tại góc âm nhạc tôi cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh khác nhau từ các loại lon, tre nứa, thùng thiếc, thùng giấy, các vỏ hộp bên trong có chứa đậu, hột hạt, gạo, các loại đá, khối gỗ, chén bằng sành . Có thể để giấy báo hay những loại giây phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện cho trẻ sáng tạo ra các kiểu áo váy theo ý tưởng cá nhân, phục vụ chơi vũ hội hóa trang, nhảy múa tự do. Tôi còn sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại băng nhạc thiếu nhi, mầm non, dân ca, nhạc cổ điển các loại nhạc cụ dân tộc. Khi có điều kiện tôi dùng đàn thật hay có thể sử dụng mô hình, tranh cho trẻ quan sát, kích thích tính tò mò, ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc, tôi luôn chú ý thay đổi chất liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhau định kỳ, tạo điều kiện cho trẻ sử dụng tối đa. (Minh chứng 2) Tôi chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết với nhau tổ chức các hoạt động mang tính nghệ thuật. Khuyến khích trẻ tự làm hay cùng trẻ trang tria một số đồ dùng đồ chơi để vỗ tay như: “gõ đệm” bài hát nhằm gây hứng thú cho trẻ khi sử dụng. Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình trang trí váy áo Trẻ vô cùng sung sướng khi được sử dụng đồ dùng do chính tay trẻ tạo ra để thực hiện các hoạt động âm nhạc, và tất cả những đồ dùng, đồ chơi đều phải ở trạng thái mở, để trẻ dễ dàng lấy và sử dụng. 4.3. Biện pháp 3: Tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục âm nhạc Do đặc điểm của trẻ ở lứa tuổi mầm non, nên khi tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ, giáo viên cần tiến hành theo phương châm “Học mà chơi - chơi mà học” theo chương trình giáo dục mầm non mới. Một giờ học
10. 9 âm nhạc cô xây dựng theo các cách khác nhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động (Minh chứng 3) Vì sự cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển nhận thức, nên tôi phải định hướng cho trẻ chú ý, quan sát, tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm thanh đó, ghi nhớ những đặc điểm, tính chất của hình tượng âm nhạc. Để thu hút trẻ vào giờ học, giúp trẻ làm quen hoạt động âm nhạc tốt hơn, tôi cần đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo trong nội dung, phương pháp dạy học để dẫn dắt trẻ tới tác phẩm, bài học một cách nhẹ nhàng, tự tin không gò bó. Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc. Hầu hết các bài hát đều có thể cho trẻ vận động múa. Vì múa là hoạt động nghệ thuật, dùng hình thể để biểu hiện tư tưởng, tình cảm của một tác phẩm, khen những trẻ hát đúng, hát hay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn. Tuyệt đối không chê trẻ mà phải tôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những trẻ thực hiện chưa đúng Trong các hoạt động khác, tôi đều có thể tích hợp với giáo dục âm nhạc, căn cứ vào những bài đã học, những bài chưa học theo từng chủ đề, chủ điểm của bài dạy để có hướng tích hợp phù hợp nhất. Ví dụ, dạy trẻ đọc thơ “Quạt cho bà ngủ”, phần tích hợp cho trẻ hát và vận động theo nhạc bài: “Cháu yêu bà”. Như vậy không những thay đổi hình thức giúp trẻ hứng thú hơn trong giờ học mà còn có thể giáo dục trẻ biết quan tâm, yêu thương bà, và người thân trong gia đình Hoặc trong hoạt động, Khám phá khoa học, tìm hiểu “Vật nuôi trong gia đình” tôi có thể tích hợp hát bài “Gà trống, mèo con và cún con, ai cũng yêu chú mèo, con gà trống ”. Qua đó hình thành cho trẻ tình cảm đối với các con vật, giáo dục trẻ biết ích lợi của vật nuôi đối với đời sống con người, cách chăm sóc và bảo vệ các con vật nuôi
11. 10 Tôi thường xuyên chú ý lồng ghép âm nhạc vào các môn học khác ở các bài phù hợp để trẻ được ôn luyện ở mọi lúc mọi nơi, mặt khác qua nội dung lồng ghép này các môn học khác cũng trở nên phong phú sinh động hơn Thực tế giáo dục âm nhạc ở độ tuổi mầm non cho thấy, khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ không thể tự phát triển, mà cần phải trải phải qua một quá trình: Học - chơi - tiếp xúc thường xuyên, liên tục. Giáo viên cần cho trẻ làm quen với âm nhạc mọi lúc mọi nơi. 4.4. Biện pháp 4: Lồng ghép hoạt động giáo dục âm nhạc trong các hoạt động lễ hội Khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ không chỉ dừng lại ở việc cho trẻ hát lại những bài hát được cô giáo truyền thụ. Những tri thức, kỹ năng âm nhạc ở trẻ sẽ được hình thành và tồn tại lâu bền hơn khi trẻ được rèn luyện thường xuyên và được tham gia biểu diễn Tất cả các hình thức biểu diễn như: Đồng ca, đơn ca, hát kết hợp múa, vận động theo nhạc đều tạo cho trẻ những hứng thú nhất định và nếu biểu diễn thành công sẽ có giá trị giáo dục sâu sắc. Đặc biệt, hoạt động biểu diễn âm nhạc giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trước mọi người, Giúp trẻ từng bước cảm nhận và biết đánh giá âm nhạc cũng như số lượng tác phẩm mà trẻ được nghe, được học. Trong năm học, nhà trường đã tổ chức nhiều chương trình văn nghệ và những ngày lễ hội mà tại đó trẻ trong lớp tôi được tham gia biểu diễn như: Chào đón năm học mới Ngày hội đến trường của bé, giáng sinh, rằm trung thu . (Minh chứng 4 ) Ngoài biểu diễn trong các chương trình, ngày lễ tôi còn thường xuyên tổ chức các cuộc thi âm nhạc tại lớp cho trẻ. Có đàn, dụng cụ âm nhạc cho các cháu biểu diễn giống như một chương trình văn nghệ, cho trẻ đóng các vai: Ban nhạc, nhạc công, ca sĩ giáo viên chuẩn bị phần quà cho những trẻ đạt giải. Trẻ sẽ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động âm nhạc, thích biểu diễn và say mê với âm nhạc. 4.5. Biện pháp 5: Sử dụng các loại nhạc cụ đa dạng và các loại trang phục gây hứng thú cho trẻ: Khi trẻ khai thác hết, chơi liên tục, trẻ cảm thấy chán tôi sẽ thay đổi ngay. Ví dụ như: Dùng lời kích thích trẻ : “Hôm nay góc âm nhạc có đồ dùng đồ chơi
12. 11 mới, các con hãy đến thử xem”. Mỗi lần nên thay đổi 3-4 đồ dùng, đồ chơi. Giáo viên khuyến khích trẻ trải nghiệm, tìm tòi, khám phá những đồ dùng đồ chơi mới. Ví dụ như dưới sự giúp đỡ của cô trong quá trình trẻ chơi, trẻ tự phát hiện ra âm thanh của chén sành chén sứ khi chứa lượng nước khác nhau, thì các chén tạo ra âm thanh khác nhau. Giáo viên gợi ý cho trẻ biết phối hợp những đồ dùng đồ chơi cũ với đồ dùng đồ chơi mới, gây hứng thú cho trẻ. ( Minh chứng 5) Ví dụ: Để gõ đệm cho một bài hát, gợi ý trẻ sử dụng trống lắc, phách trẻ kết hợp với việc sử dụng đũa gõ những ly thủy tinh có lượng nước khác nhau tạo ra một tổ hợp âm thanh hài hòa, rất hay. Trong quá trình trẻ chơi tại góc âm nhạc, giáo viên có thể tận dụng để giới thiệu cho một số đàn dân tộc trẻ biết. Ví dụ về đàn tranh, sau khi cô giới thiệu chọn tiếng đàn tranh trong đàn organ, cô cho trẻ nghe một bài hát quen thuộc giúp trẻ dễ cảm thụ. Để giúp trẻ hứng thú với hoạt động giáo dục âm nhạc, hay giúp trẻ mạnh dạn và tự tin hơn khi đứng trên sân khấu thì việc sử dụng các trang phục biểu diễn cũng vô cùng quan trọng Tôi tạo cho trẻ các trang phục biểu diễn hấp dẫn, bắt mắt, bằng việc dùng các trang phục làm từ ruy băng, giấy màu các loại, trang kim, phế liệu Cô và trẻ cùng nhau trang trí để làm trang phục kích thích trẻ tham gia hoạt động. Trẻ được mặc bộ quần áo do chính mình tham gia trang trí sẽ phấn khởi và hứng thú hơn với hoạt động âm nhạc 4.6. Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh học sinh Phụ huynh đóng một vai trò thiết yếu và không thể thiếu trong việc thực hiện việc hỗ trợ trẻ học tốt giáo dục âm nhạc. Đồng thời, phụ huynh là người hợp tác cần thiết nhất trong mọi kế hoạch, hoạt động phát triển dành cho trẻ. Họ chính là người hiểu trẻ nhất, vì là người luôn chăm sóc và gần gũi con mình. Và hơn ai hết, các bậc phụ huynh là những người mong đợi sự phát triển của con mình nhất, Chính họ sẽ là người kiên trì theo đuổi, phấn đấu đến cùng cho sự phát triển và tương lai của con mình.
13. 12 Trao đổi với phụ huynh về những khó khăn mà trẻ gặp phải trong hoạt động giáo dục âm nhạc Tôi chia sẻ các bài hát, video âm nhạc theo chủ đề chủ điểm cho phụ huynh, để phu huynh kết hợp dạy trẻ tại nhà. 5. Kết quả đạt được * Đối với giáo viên: Sau một năm thực hiện đề tài trẻ 4-5 tuổi tại lớp tôi mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng được sự giúp đỡ của ban lãnh đạo nhà trường, của đồng nghiệp các bậc phụ huynh, cùng sự cố gắng nỗ lực của bản thân, nên qua việc thực hiện các biện pháp trên, tôi đã đạt được kết quả cao trong năm học 2023 – 2024 . * Đối với trẻ: Sau khi thực hiện sáng kiến mặc dù còn nhiều hạn chế cần phải rút kinh nghiệm và tiếp tục nghiên cứu để ứng dụng vào thực tiễn lớp học, tôi nhận thấy rằng việc đổi mới có ý nghĩa rất quan trọng.Được sự động viên của ban giám hiệu, của tổ chuyên môn, tôi có thêm niềm phấn khởi để tiếp tục học hỏi nghiên cứu tìm ra được những hình thức mới để tránh sự nhàm chán lập lại trong cách giáo dục. Điều đó được thể hiện rõ qua kết quả đạt được trên trẻ sau quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài " Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc" ( Phụ lục 2 ) 6. Hiệu quả của sáng kiến : 6.1. Hiệu quả về khoa học: Các biện pháp trong sáng kiến đảm bảo tính khoa học, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn, điều kiện của các trường mầm non, phù hợp với khả năng của trẻ 4 – 5 tuổi, đảm bảo tính chính xác và có hiệu quả, quyết định sự hình thành phát triển ngôn ngữ cho trẻ. 6.2. Hiệu quả về kinh tế: Đề tài : " Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc" không tốn kém về mặt kinh tế,bởi hầu hết các trường mầm non hiện nay đều được trang bị máy tính có kết nối mạng internet,có đầy đủ đồ dùng dụng cụ phục vụ cho việc dạy học của giáo viên,vì vậy khi thực hiện đề tài
14. 13 tất cả các quá trình thực hiện đều sử dụng máy tính và tìm kiếm các bản nhạc,bài hát,hình ảnh trên mạng và đồ dùng có trong lớp học.Ngoài ra,giáo viên phối kết hợp với phụ huynh để nhận được sự hỗ trợ về kinh phí,ủng hộ đồ chơi nguyên liệu,phế liệu phục vụ cho những tiết hoạt động âm nhạc của các con. 6.3. Hiệu quả về xã hội : Sau khi áp dụng đề tài này,trẻ được tiếp xúc với các loại hình âm nhạc,tự tay sử dụng các dụng cụ âm nhạc,trẻ không chỉ thỏa mãn nhu cầu nhận thức,mà còn mở rộng tầm nhìn,làm giàu tri thức,làm sâu sắc hơn qúa trình quan sát xã hội,đây là phương tiện vô cùng quan trọng để hình thành và phát triển nhân cách trẻ,nuôi dưỡng tâm hồn trẻ trở thành những con người yêu cái hay,cái đẹp hơn. Bên cạnh đó,phụ huynh đã thường xuyên phối kết hợp với giáo viên để làm tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ, từ đó nâng cao uy tín của trường,lớp với các bậc phụ huynh,làm cho hoạt động giáo dục của trường Mầm non 1-6 ngày càng được quan tâm và phát triển. 7. Tính khả thi : Các biện pháp trong sáng kiến có tính khả thi cao,nâng cao chất lượng dạy và học trong trường mầm non,có thể áp dụng tất cả các lớp mẫu giáo 4 -5 tuổi ở các trường mầm non trong Huyện. Tuỳ theo khả năng, nhận thức của trẻ để giáo viên đưa ra mục tiêu và lựa chọn nội dung sao cho phù hợp với trẻ,từ những trải nghiệm của trẻ với nhiều hoạt động âm nhạc đó mở ra cho giáo viên nhiều kết quả tốt trong quá trình giảng dạy. 8. Thời gian thực hiện đề tài,sáng kiến : - Bắt đầu từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 4 năm 2024 . 9. Kinh phí thực hiện đề tài,sáng kiến : Đề tài sáng kiến kinh nghiệm có chi phí thấp khoảng 200.000 đồng
15. 14 PHẦN THỨ III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Kết luận Hoạt động giáo dục âm nhạc là hoạt động mang tính nghệ thuật. Để thông qua hoạt động giáo dục âm nhạc trẻ được giáo dục tình cảm, đạo đức, và thẩm mỹ, giúp trẻ phát triển năng khiếu phát triển trí tuệ và thể lực cho trẻ Giáo viên cần nắm vững nội dung hoạt động âm nhạc để lựa chọn bài hát phù hợp với các hoạt động ca hát, nghe hát, Vận động theo nhạc và các trò chơi âm nhạc theo chủ đề sáng tạo Dựa vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để tổ chức các hoạt động đảm bảo yêu cầu về giáo dục rèn luyện kỹ năng tạo hứng thú cho trẻ mở rộng sự hiểu biết cho trẻ về hoạt động nghệ thuật gây được những ấn tượng hình ảnh đẹp trong bài hát. Giáo dục âm nhạc góp phần phát triển toàn diện về mọi mặt,đạo đức, trí tuệ,thẩm mỹ và thể lực cho trẻ 2. Khuyến nghị * Đối với Phòng Giáo Dục Kính đề nghị các cấp lãnh đạo tạo điều kiện cho giáo viên trong trường được đi kiến tập tham quan dự các lớp tập huấn về phương pháp giáo dục âm nhạc ở các cơ sở giáo dục mầm non khác để giáo viên có cơ hội học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm trong việc giáo dục âm nhạc cho trẻ. Mở các lớp đào tạo ngắn hạn cho giáo viên như : sử dụng nhạc cụ Organ, guitare Xây dựng tiết chuyên đề về hoạt động giao lưu khối có lồng ghép giáo dục âm nhạc bởi đây là một nội dung gây sự thích thú và đem lại hiệu quả giáo dục âm nhạc cao * Đối với nhà trường Đề nghị nhà trường tích cực tham mưu với lãnh đạo cấp trên bổ sung kinh phí mua sắm thêm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho công tác giáo dục âm nhạc Mở các lớp Năng khiếu đặc biệt về âm nhạc cho trẻ tại trường.
16. 15 Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong quá trình tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục Âm nhạc đã thực hiện và đạt kết quả tốt. Tôi mạnh dạn đưa ra để các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp xem xét góp ý cho bản kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn ! Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,không sao chép nội dung của người khác Ba vì, Ngày tháng năm 2024 Tác giả Nguyễn Thị Ánh Tuyết
17. 16 MINH CHỨNG CHO CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ RA Phụ lục 1: Bảng điều tra thực trạng trước khi thực hiện các biện pháp T Nội dung khảo sát Tổng Đạt Tỷ lệ Chưa Tỷ lệ T số trẻ % đạt % Trẻ thuộc lời bài hát và hứng thú 1 tham gia trò chơi âm nhạc 33 15 45 18 55 Trẻ cảm nhận và hưởng ứng theo 2 33 13 39 20 61 giai điệu bài hát Trẻ có khả năng vận động theo 3 33 18 55 15 45 nhạc và sử dụng dụng cụ âm nhạc Phụ lục 2: Kết quả điều tra thực trang sau khi thực hiện các biện pháp T Đầu năm Cuối năm Nội dung điều tra Số trẻ T Đạt CĐ Đạt CĐ Trẻ thuộc lời bài hát và hứng 33 15 18 32 1 1 thú tham gia trò chơi âm nhạc Tỷ lệ %: 100 45 55 97 3 Trẻ cảm nhận và hưởng ứng 33 13 20 32 1 2 theo giai điệu bài hát Tỷ lệ %: 100 39 61 97 3 Trẻ có khả năng vận động theo nhạc và sử dụng dụng cụ âm 33 18 15 31 2 3 nhạc Tỷ lệ %: 100 55 45 94,7 5,3
18. 17 Minh chứng 1: Giáo án bảng xây dựng kế hoạch Chủ điểm Dạy hát Dạy VĐ Nghe hát Trò chơi Trường - Em đi mẫu - Ngày đầu tiên - Tai ai tinh mầm non giáo đi học - VĐMH: Vui - Cô giáo - Ai nhanh hơn đến trường - Cả tuần đều - Cô giáo miền - Ai đoán giỏi ngoan xuôi Bản thân - Cái mũi - Năm ngón táy - Giai điệu sắc gia đình ngoan màu - VĐMH: Hãy - Đôi và một - Những nốt lắng nghe nhạc vui - Nhìn hình - Mời bạn ăn - Ba ngọn nến ảnh đoán tên lung linh bài hát - VĐ theo - Niềm vui gia nhịp: Mẹ đi - Tai ai tinh đình vắng - Nhà của tôi - Gia đình nhỏ, - Nghe tiết tấu, hạnh phúc to tìm đồ vật Những - VĐ theo tiết nghề bé yêu tấu chậm: Cháu - Người xây hồ, - Đoán tên bạn yêu cô chú kẻ gỗ hát công nhân - Vận động cơ - Cháu yêu cô - Se chỉ luồn thể theo nhạc thợ dệt kim bài Boongga - Em là chú - Từ một ngã tư - Giai điệu tuổi cảnh sát đường phố thơ
19. 18 - VĐ theo tiết tấu phối hợp: - Đưa cơm cho - Ai nhanh Lớn lên cháu mẹ đi cày nhất lái máy cày - Chú bộ đội và - Chú bộ đội - Ai giỏi nhất cơn mưa Những con - Hòa âm mi- - Ai cũng yêu vật gần gũi - Gà gáy sol chú mèo VĐMH: Đố - Chú voi con ở - Ngày hội bạn bản đôn rừng xanh - Ba con - Hoa thơm - Những nốt bướm bướm lượn nhạc vui - VĐ theo tiết - Tôm cua cá thi - Những chú tấu chậm: Cá tài cá tài ba ơi từ đâu đến - Tự nguyện - Nghe tiếng - Con chuồn kêu đoán tên chuồn bài hát Bé yêu cây - Hoa trong - Ngàn hoa đua - Hoa kết trái xanh và vườn sắc những ngày - VĐMH: Em - Vườn cây của - Chuyền dây tết vui vẻ yêu cây xanh ba - Em thêm - Em đi chùa - Hòa âm ánh một tuổi hương sáng - VĐ theo tiết - Giai điệu tấu phối hợp: - Mùa Xuân ơi ngày tết Sắp đến tết rồi Phương - Nghe âm - Đèn xanh - Từ một ngã tư tiện và luật thanh đoán tên đèn đỏ đường phố lệ ATGT PTGT. - VĐMH: Em - Ngồi tựa mạn - Thuyền cập đi chơi thuyền thuyền bến
20. 19 - Anh phi công - Ai nhanh - Lái máy bay ơi nhất - Chúng em với - VĐMH: Đi - Giai điệu vui an toàn giao xe đạp tươi thông Nước mùa - Cho tôi đi - Tôi là gió - Nốt nhạc hè làm mưa với hồng và một số hiện tượng - VĐMH: Bé - Bẩy sắc cầu - Sợi dây yêu tự nhiên yêu biển lắm vồng thương - Em yêu mùa - Mùa hè xanh - Ai nhanh hơn hè quê em - VĐ theo tiết - Nghe giai - Ru con mùa tấu nhanh: Mùa điệu đoán tên đông hè đến bài hát Quê hương - Em yêu Hà - Hà Nội thủ đô - Nốt nhạc vui đất nước Nội ta đó Bác Hồ - Từ rừng xanh - VĐMH: Em - Hòa âm pha- cháu về thăm mơ gặp bác hồ sol lăng bác - Nhìn hình - Bác hồ một - Nhớ ơn bác ảnh đoán tên tình yêu bao la bài hát
21. 20 Minh chứng 2: Trẻ biểu diễn góc âm nhạc Minh chứng 3: Giờ học âm nhạc tại lớp
22. 21 Minh chứng 4: Hình ảnh trẻ diễn văn nghệ
23. 22 Minh chứng 5: Đồ dùng tự tạo bằng các nguyên liệu khác nhau