Bài thuyết trình Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non

Nội dung tài liệu: Bài thuyết trình Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non

1. 1 UBND HUYỆN BA VÌ TRƯƠNG MẦM NON 1-6 BÀI THUYẾT TRÌNH MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 4-5 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON GIÁO VIÊN:TRẦN THỊ HIỀN NĂM HỌC 2024-2025
2. 2 BÀI THUYẾT TRÌNH MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 4-5 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON Giáo viên: Trần Thị Hiền Trường: mầm non 1-6 Kính thưa: Ban tổ chức Thưa Ban giám khảo! Hôm nay tôi rất vinh dự được tham gia thuyết trình trong hội thi “Giáo viên dạy giỏi” cấp trường năm học 2024-2025, với “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 4-5 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON” Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, chịu trách nhiệm chăm sóc - giáo dục trẻ từ 0 - 6 tuổi. Đây là giai đoạn đặt nền móng đầu tiên quan trọng của nhân cách con người. Nếu không làm tốt việc chăm sóc - giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục lại hết sức khó khăn, phức tạp. Vì vậy, Nghị quyết TW2, khoá VIII của Đảng cộng sản Việt Nam về "Định hướng chiến lược giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đề ra mục tiêu giáo dục Mầm non phải trang bị cho trẻ những gì tốt nhất kể cả về mặt vật chất và tinh thần một cách toàn diện”. Đứng trước tình hình đổi mới của đất nước, cùng với sự phát triển không ngừng của nền giáo dục nước nhà, đứng trước thời kỳ hội nhập kinh tế, đất nước đang trên đường mở cửa những ảnh hưởng không nhỏ của nền nhiều nền văn hóa khác nhau. Thì việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa vốn có của cha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần và cập nhật nhất. Bên cạnh đó, việc tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại để làm giàu thêm bản sắc văn hóa riêng của dân tộc mình cũng là vấn đề cần thiết- làm thế nào để cho thế hệ trẻ của chúng ta "Hoà nhập mà không hoà tan". Trong năm học này tôi quyết tâm thực hiện nhiệm vụ năm học của ngành phát động và luôn lấy mục tiêu giáo dục đạo đức cho trẻ là nhiệm vụ hàng đầu trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, để góp một phần nhỏ bé của mình vào quá trình hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ theo mục tiêu của ngành, của toàn xã hội. Bên cạnh đó, vì mục tiêu giảm tỷ lệ sinh con nên số con trong mỗi gia đình ít đi, thì trẻ ngày càng được nuông chiều thái quá, trẻ muốn gì được nấy , đây cũng là vấn đề không nhỏ ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề giáo dục đạo đức cho trẻ. Một số phụ huynh chưa hiểu tầm quan trọng của giáo dục đạo đức cho con em ở lứa tuổi mầm non, nên thường khoán trắng cho giáo viên. 1. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
3. 3 1.1 Biện pháp 1: Giáo dục đạo đức thông qua các môn học: Như chúng ta đã biết, ở trường mầm non không có giờ đạo đức riêng, mà thông qua sử dụng hình thức tích hợp, lồng ghép với nội dung bài dạy của các lĩnh vực để dạy và hướng trẻ tới cảm xúc, tình cảm, hành vi lễ giáo. Đó là, trẻ được tham gia vào nhiều hoạt động như: Hát- múa, đọc thơ, kể chuyện, làm quen môi trường xung quanh, toán, chữ cái Chính vì vậy, lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức vào các hoạt động có nhiều ưu thế nhằm hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi lễ phép, có văn hoá . Thông qua hoạt động khám phá khoa học "Cây xanh và môi trường sống" cô lồng ghép giáo dục đạo đức cho trẻ. Chẳng hạn: Cô giáo có thể đàm thoại: Cây xanh để làm gì? Cây xanh có ích lợi như thế nào? Muốn có nhiều cây xanh chúng ta phải làm gì? Khi trả lời trẻ phải trả lời trọn câu: Dạ có, dạ không, dạ thưa cô không trả lời trống không. Qua đó cô đã giáo dục trẻ cách nói năng lễ phép . Đồng thời, qua lợi ích của cây xanh cô giáo dục cháu yêu thiên, không ngắt hoa, bẽ cành, mà phải biết bảo vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích. Đối với hoạt động phát triển thể chất cô giáo dục trẻ siêng năng tập thể dục đều đặn, thường xuyên giúp cơ thể khoẻ mạnh, rèn luyện tính kiên nhẫn, trong lúc tập giáo dục trẻ không chen lấn, xô đẩy nhau qua đó giáo dục trẻ có thói quen tốt trong cuộc sống hằng ngày giáo dục trẻ ăn, ngủ đúng giờ . Đối với hoạt động làm quen chữ cái cô nhắc nhở trẻ ngồi ngay ngắn, khi học xong cất đồ dùng gọn gàng, ngăn nắp, biết giữ gìn bảo quản đồ dùng đây là việc làm rất nhỏ nhưng nó là cơ sở, là nền tảng ảnh hưởng rất lớn đến nhân cách của trẻ sau này. Thông qua việc giáo dục đạo đức cho trẻ qua các môn học trẻ cũng được học rất nhiều điều hay, tuy đây chỉ là những việc làm rất đơn giản nhưng nó cũng đã góp một phần nhỏ vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ sau này. 1.2 Biện pháp 2: Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động vui chơi: Đối với trẻ lứa tuổi này trẻ học theo phương châm “ Học mà chơi, chơi mà học”. Trong giờ vui chơi trẻ được thực hành, trải nghiệm nhiều vai chơi khác nhau trong cuộc sống của người lớn, tôi tiến hành lồng giáo dục đạo đức vào hoạt động vui chơi, qua hoạt động này trẻ được giao tiếp, đối thoại những câu chào hỏi lễ
4. 4 phép, biết cảm ơn, xin lỗi, trao nhận bằng hai tay . Đây là hoạt động mà trẻ được hoạt động tích cực và thể hiện rõ nhất tính cách của từng trẻ. Chính vì thế, tôi theo dõi quan sát lắng nghe để kịp thời uốn nắn trẻ khi có biểu hiện chưa chuẩn mực. Qua đó, giúp trẻ hình thành thói quen hành vi văn minh trong giao tiếp. Khi tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động vui chơi cụ thể là trẻ đóng vai y tá - bác sĩ; chơi mẹ - con cô theo dõi trẻ chơi và hướng dẫn trẻ chơi, hướng dẫn trẻ cách giao tiếp để qua đó giáo dục trẻ biết chào hỏi, xưng hô, ứng xử phù hợp với mọi người xung quanh . Chẳng hạn, trẻ chơi góc Bác sĩ thì trẻ biết được công việc của Bác sĩ khám bệnh cho mọi người và cách nói năng, xưng hô với bệnh nhân như thế nào, ân cần ra sao. Còn y tá phát thuốc thì dặn dò bệnh nhân uống thuốc ngày mấy lần, bệnh nhân nhận thuốc, nhận đơn thuốc bằng hai tay và nói lời cảm ơn đối với cô y tá, bác sĩ. Đây là một xã hội thu nhỏ mà qua đó trẻ tái tạo lại cuộc sống của người lớn. Thông qua hoạt động này giáo dục trẻ biết thể hiện các mối quan hệ trong xã hội, những hành vi giao tiếp, cách ứng xử, xưng hô với mọi người .Và thông qua hoạt động này trẻ mạnh dạn hơn, thành thạo hơn trong giao tiếp, trong ứng xử. 1.3 Biện pháp 3: Giáo dục đạo đức ở mọi lúc mọi nơi: Giáo dục đạo đức cho trẻ mọi lúc mọi nơi đây là biện pháp cũng hết sức quan trọng góp phần vào việc hình thành nhân cách cho trẻ. Bởi lẽ, trẻ ở lứa tuổi này dễ nhớ nhưng chóng quên. Chính vì vậy, ở mọi lúc mọi nơi, bất cứ khi nào và lúc nào cô cũng lồng ghép được nội dung giáo dục đạo đức cho trẻ, cô luôn nhắc nhỡ và giáo dục trẻ thường xuyên để hình thành thói quen “ đạo đức ” cho trẻ. Vì thói quen tức là những hành vi được tự động hóa, được lặp đi lặp lại nhiều lần và gắn liền với nhu cầu, lúc đó, trẻ thực hiện các hành vi đạo đức một cách tự nhiên. Hằng ngày, tôi thường tập cho trẻ có thói quen giữ vệ sinh môi trường: không vứt rác bừa bãi, không vẽ bậy lên tường và thường xuyên cho trẻ vệ sinh cá nhân: vệ sinh thân thể, rửa tay, chân sạch sẽ, quần áo sạch sẽ- gọn gàng. Thường xuyên nhắc nhỡ trẻ chào khách đến lớp cũng như khách đến nhà. Giờ đón trẻ hoặc trả trẻ tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô với bố mẹ trẻ, tôi nhắc trẻ đến lớp chào cô, chào các bạn sau đó chào tạm biệt bố mẹ để vào lớp.
5. 5 Hoặc cô có thể trò chuyện cởi mở , tự nhiên đối với trẻ để trẻ tự bộc lộ bản thân: Cô hỏi trẻ: Nhà con có em không? Con sẽ làm gì nếu em đòi đồ chơi của con? Từ đó cô có thể kể chuyện có nội dung về gia đình cho trẻ nghe, để qua đó giáo dục trẻ lòng nhân ái đối với mọi người. Trong giờ chơi tự do, hay giờ lao động, hoạt động ngoài trời nếu cháu làm việc gì sai đối với bạn, với cô thì tôi giáo dục trẻ biết xin lỗi cô, xin lỗi bạn. Ai cho gì thì nhận bằng hai tay và nói lời cảm ơn. Trong lúc dạo chơi giáo dục trẻ không ngắt hoa, bẽ cành . Trong quá trình chơi tôi luôn nhắc nhỡ trẻ phải luôn đoàn kết với bạn bè, không tranh giành đồ chơi, không trêu chọc, đánh bạn mà phải biết nhường nhịn, giúp đỡ lẫn nhau. Cũng như thông qua hoạt động ngoài trời, hướng dẫn trẻ “Tham quan vườn cây ăn quả”. Cô giáo dục trẻ kính trọng, yêu quý những người lao động . Khi trẻ làm việc sai trái, tôi có mặt kịp thời để uốn nắn, giúp trẻ nhận ra cái sai, biết nhận lỗi và sửa sai kịp thời. 1.4 Biện pháp 4: Xây dựng góc tuyên truyền: Góc tuyên truyền của lớp không thể thiếu mục giáo dục đạo đức cho trẻ, đây là biện pháp rất hữu hiệu đối với chuyên đề lễ giáo bởi lẽ trẻ lứa tuổi này tư duy trực quan hình ảnh là chủ yếu. Chính vì thế, mà góc tuyên truyền cần phải sinh động và phong phú với những hình ảnh đẹp, hấp dẫn trẻ. Qua đó trẻ được trực quan bằng hình ảnh những gương tốt, việc làm tốt hoặc qua thơ, truyện thì trẻ dễ tiếp thu, dễ phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu. Bên cạnh đó thông qua góc tuyên truyền phụ huynh biết được kế hoạch chăm sóc- giáo dục của lớp để có hướng nhắc nhỡ và rèn thêm cho trẻ để giúp trẻ nhớ lâu hơn. Ở góc này tôi sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục đạo đức dán vào cho trẻ xem, hoặc có thể là một bài thơ, bài hát có nội dung phù hợp. Thời gian rảnh tôi cho trẻ đến xem, trò chuyện và đàm thoại với trẻ về những hình ảnh đó để qua đó giáo dục trẻ những hành vi văn minh. Đây là những hình ảnh nhằm tuyên truyền đến phụ huynh để cùng giáo dục trẻ biết chào hỏi lễ phép, chơi ngoan cùng bạn, biết khi ngáp - ho phải che miệng, chơi xong biết cất dọn đồ chơi, không ngồi gần khi xem ti vi . 1.5 Biện pháp 5: Xây dựng cảnh quan sư phạm trong lớp học: Cùng với toàn ngành thực hiện chủ đề năm học xây dựng “Trường học thân thiện học sinh tích cực”.Thì việc tạo cảnh quan sư phạm trong lớp học, môi
6. 6 trường xung quanh cũng là một chuyên đề mà tôi chú trọng trong năm học này. Vì thông qua hoạt động này cũng góp phần vào việc giáo dục đạo đức cho trẻ. Tôi hướng dẫn, gợi ý cho trẻ tự lau chùi kệ đồ chơi, xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp vào từng góc riêng tạo cảm giác thích thú ở trẻ luôn mong muốn được làm, được giúp cô. Nhờ vậy, qua mỗi lần tổ chức hoạt động vui chơi, trẻ chơi xong thu dọn đồ chơi gọn gàng và ngăn nắp. Trong lớp tôi có sọt rác, để vào góc lớp tôi thường nhắc nhở trẻ sau khi ăn quà vặt nên bỏ rác vào giỏ để giữ vệ sinh chung và trẻ thực hiện tốt, nhất là sau hoạt động tạo hình, xé dán trong lớp không còn mảnh giấy vụn nào rơi xuống sàn. Qua đó giáo dục trẻ ý thức tự giác trong công việc. Đặc biệt là góc thiên nhiên trẻ được cùng cô trồng nhiều cây xanh và mỗi tuần, mỗi ngày cô có kế hoạch cho trẻ tự mình chăm sóc cây xanh theo tổ, nhóm: tưới cây, nhổ cỏ, cắt tỉa lá úa giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. Qua hoạt động này khơi gợi ở trẻ tình yêu thiên nhiên, yêu lao động, tạo cho trẻ cảm giác gần gũi với thiên nhiên. Từ đó trẻ có ý thức bảo vệ và chăm sóc cây, không ngắt hoa, bẽ cành . Để tạo cảnh quan sân trường, tạo cho trường luôn có một môi trường xanh- sạch- đẹp trong các giờ hoạt động ngoài trời tôi thường cho trẻ nhặt rác, nhổ cỏ các bồn hoa để tạo môi trường thêm sạch đẹp hơn. Đồng thời vận động phụ huynh đóng góp cây xanh để tạo thêm màu xanh cho ngôi trường. Thông qua từng hoạt động tôi thường trò chuyện với trẻ về công việc trẻ đã làm để giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của việc làm đó. Chẳng hạn, cô có thể hỏi trẻ: Con có được hái hoa không? Khi ăn bánh kẹo con vứt rác ở đâu? Vì sao con phải nhặt rác? 1.6 Biện pháp 6: Phối hợp với các bậc phụ huynh: Giáo dục đạo đức không thể tách rời khỏi gia đình vì giáo dục tình yêu là nội dung cơ bản của giáo dục lòng nhân ái cho trẻ. Cùng với mục tiêu xã hội hoá giáo dục thì phụ huynh có vai trò không nhỏ trong việc giáo dục trẻ. Trong buổi họp mặt đầu năm tôi mạnh dạn trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo đối với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi vì đây là lứa tuổi trẻ bắt chước rất nhanh, nhất là trong thời kỳ hội nhập của nước ta tiếp nhận nhiều nền văn hoá và một số phim ảnh, trò chơi giải trí không lành mạnh đã ảnh hưởng một phần không nhỏ về hành vi văn hóa của trẻ. Trẻ có thể đối xử thô bạo với bạn sau một đoạn phim hành động, trẻ có những lời không nên đối với bố mẹ khi không đồng ý theo yêu cầu nào đó của trẻ. Để phụ huynh nhận thức được ý nghĩa của vấn đề trên và cùng nhà trường giáo dục trẻ thì việc phối hợp với phụ huynh trong công tác giáo dục trẻ là vấn đề rất cần thiết. Giáo viên luôn trò chuyện, tuyên truyền
7. 7 với phụ huynh về các nội dung giáo dục đạo đức để phụ huynh phối hợp rèn và dạy trẻ tại gia đình. Phụ huynh ở đây phần đông làm nghề nông nên họ ít quan tâm đến con cái mình, qua các cuộc họp phụ huynh hoặc những buổi truyền thông tôi luôn phổ biến và tuyên truyền cách nuôi dạy con theo khoa học và cách giáo dục đạo đức phù hợp đối với trẻ. Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức đối với trẻ. Để từ đó phụ huynh dành thời gian chăm sóc con cái, quan tâm đến con cái nhiều hơn và cùng với nhà trường nuôi dạy và giáo dục trẻ tốt hơn. Do đó, phụ huynh xưng hô đúng mực, luôn mẫu mực trong giao tiếp để trẻ noi theo. Đồng thời chú ý sửa sai trẻ kịp thời những thiếu sót trong giao tiếp đối với bạn bè, đối với người lớn. Tôi luôn trao đổi với phụ huynh hằng tháng thông qua zalo, điện thoại hoặc trực tiếp với phụ huynh về sự tiến bộ của mỗi cháu để phụ huynh kịp thời nắm bắt. Qua thời gian, trẻ lớp tôi tiến bộ rõ rệt như: xưng hô lễ phép, lịch sự trong giao tiếp nhờ sự giáo dục bằng phương châm "Trường học là nhà, nhà là trường học". Như chúng ta đã biết, trẻ lứa tuổi này rất hiếu động, trẻ học rất nhanh nhưng qua những phim ảnh trên thị trường thì có những bộ phim không phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Chính vì thế tôi cũng tuyên truyền đến phụ huynh nên cho trẻ xem những phim ảnh mang tính giáo dục cao và phù hợp với lứa luổi của trẻ để qua đó trẻ học được những cái hay, cái đúng giúp trẻ dần hoàn thiện và phát triển nhân cách của mình. 1.7 Biện pháp 7: Cô gương mẫu chuẩn mực: Cô giáo là người mẹ thứ hai của trẻ, muốn giáo dục cho trẻ phát triển toàn diện thì cô giáo là người đóng vai trò hết sức quan trọng, cô luôn là tấm gương sáng để trẻ noi theo. Ở lứa tuổi của trẻ luôn thích được cô yêu thương, gần gũi, mọi hành vi của cô được trẻ lưu tâm nhất. Vì vậy cô luôn luôn chuẩn mực trong giao tiếp với người lớn, với đồng nghiệp. Đối với trẻ, tuyệt đối không la mắng, quát nạt trẻ làm trẻ phải sợ hãi, xưng hô dịu dàng bằng cô và cháu, tạo cho trẻ cảm giác an toàn , tin tưởng ở cô. Bên cạnh đó tôi luôn đối xử công bằng với trẻ, đặc biệt tôn trọng và lắng nghe ý kiến của trẻ, trẻ hỏi gì tôi trả lời rõ ràng, nói trọn câu để trẻ học tập. Trẻ ở lứa tuổi này luôn tin tưởng ở cô, xem cô như là thần tượng, mọi việc nhất nhất phải theo cô. Chính vì vậy, nên khi hứa điều gì với trẻ là tôi thực hiện đúng lời hứa, không làm cho trẻ mất lòng tin. Ngược lại nếu trẻ có hành vi sai
8. 8 trái hoặc lời nói không hay tôi nhẹ nhàng góp ý, động viên trẻ biết nhận lỗi và sửa sai, tránh sai phạm lần sau. Tác phong quần áo tôi luôn chú ý ăn mặc đẹp, lịch sự, cô luôn vui tươi trẻ rất thích. Cô thực sự là tấm gương sáng cho trẻ noi theo. 1.8 Biện pháp 8: Nêu gương, khen ngợi: Cuối mỗi ngày, mỗi tuần tôi thường tổ chức cho trẻ nêu gương. Qua những tấm gương tốt của các bạn hoặc các nhân vật trong truyện để động viên trẻ bắt chước những việc làm tốt. Khi nêu gương tốt tôi không nêu một cách chung chung, mà tôi luôn chỉ ra được những hành vi, việc là tốt của bạn để trẻ khác học hỏi. Đối với trẻ lứa tuổi này cô không chỉ nói nêu gương, khen bạn này tốt bạn này xấu mà cô phải cho trẻ thực hiện hành động bằng cách lên cắm cờ bé ngoan, và cả lớp vỗ tay tuyên dương như vậy mới khơi gợi ở trẻ ý thích và mong muốn được làm việc tốt để được cắm cờ như bạn và điều này đã đem lại hiệu quả rất cao. 2. KẾT LUẬN Trên đây là “ Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non ” của lớp 4 tuổi B2. Mặc dù đã có sự cố gắng song các biện pháp đó cũng không tránh khỏi sự thiếu sót và có những hạn chế. Đó là những việc làm thiết thực hàng ngày của tôi qua một năm học mà tôi đã áp dụng để giáo dục trẻ . Rất mong được sự quan tâm hỗ trợ và góp ý của Hội đồng. Tôi mong rằng đề tài của tôi sẽ được áp dụng trong trường mầm non nơi tôi công tác. Tôi xin chân thành cảm ơn! Ngày tháng năm 2024 Tác giả Trần Thị Hiền