Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hoạt động tốt theo hướng trải nghiệm trong trường mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hoạt động tốt theo hướng trải nghiệm trong trường mầm non

1. 1 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến. Hoạt động trải nghiệm đối với trẻ em ở trường mầm non là vô cùng quan trọng, bởi vì nó giúp trẻ phát triển toàn diện về cả thể chất, tinh thần và kỹ năng xã hội. Hoạt động theo hướng trải nghiệm mang lại những lợi ích đối với trẻ về phát triển kỹ năng xã hội: Trẻ em học cách giao tiếp, chia sẻ, hợp tác và giải quyết xung đột với bạn bè. Đây là nền tảng quan trọng cho sự phát triển xã hội sau này.Ở trường mầm non việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi hoạt động theo hướng trải nghiệm giúp trẻ khám phá ra những điều kỳ diệu, mới lạ, mang lại cho trẻ nguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn đối với trẻ. Ở lứa tuổi mầm non, trẻ bắt đầu học cách nhận thức về cảm xúc của bản thân và người khác. Tổ chức các hoạt động theo hướng trải nghiệm sẽ giúp trẻ học cách quản lý cảm xúc, giải quyết tranh cãi và xây dựng lòng tự tin. Trẻ em học được cách chia sẻ, giúp đỡ và tôn trọng bạn bè, và cô giáo, học cách tương tác với bạn bè và người lớn. Trẻ em rất dễ bị căng thẳng và sợ hãi, đặc biệt khi phải đối mặt với môi trường mới, như việc xa gia đình khi đến trường. Thông qua các hoạt động trải nghiệm sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái, vui vẻ, giảm bớt sự lo lắng và giúp trẻ có thể tận hưởng mỗi ngày đến trường mà không cảm thấy sợ hãi. Trẻ được trực tiếp khám phá, vui chơi, học tập thông qua "học mà chơi, chơi mà học".Với quan điểm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới, trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có. Các hoạt động thể chất như chạy nhảy, leo trèo, chơi trò chơi sẽ giúp trẻ rèn luyện sức khỏe và phát triển thể chất một cách tự nhiên. Khi trẻ cảm thấy vui vẻ và thoải mái, chúng sẽ chủ động hơn trong việc khám phá, tìm hiểu và tiếp thu kiến thức mới từ đó, rèn luyện ý thức và khả năng tập trung. Khi tham gia vào các hoạt động như vẽ, tạo hình, kể chuyện, trẻ em được khuyến khích phát triển khả năng sáng tạo và trí tưởng tượng của mình. Trong quá trình tham gia các hoạt động trải nghiệm, trẻ sẽ gặp phải các tình huống cần phải giải quyết, giúp trẻ học cách tư duy logic và đưa ra quyết định. Vậy nên, hoạt động trải nghiệm ở trường mầm non không chỉ giúp trẻ em học hỏi và vui chơi mà còn là phương pháp giáo dục rất hiệu quả, giúp trẻ phát triển toàn diện và chuẩn bị cho những bước đi tiếp theo trong hành trình học tập. Hiện nay một số cán bộ giáo viên nhân viên và phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ được vai trò, ý nghĩa và sự cần thiết của hoạt động theo hướng trải nghiệm. Do thiếu thốn về cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đồng bộ nên công tác tổ chức
2. 2 còn gặp nhiều khó khăn chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Khi xây dựng kế hoạch hoạt động học theo hướng trải nghiệm chưa phù hợp với nhu cầu lứa tuổi. Ngoài ra còn có nhiều các vụ tai nạn thương tích xảy ra tại một số trường học trên cả nước làm ảnh hưởng tới sức khỏe của học sinh và tạo ra tâm lý không an tâm cho cha mẹ học sinh khi gửi con tới trường. Sau nhiều năm được phân công đứng lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi trường mầm non 1-6 , tôi thấy hoạt động trải nghiệm không chỉ có lợi cho trẻ em mà còn có tác động tích cực đối với giáo viên. Hoạt động trải nghiệm không chỉ giúp giáo viên phát triển chuyên môn mà còn tạo cơ hội để họ gắn bó hơn với nghề, mang lại những trải nghiệm phong phú trong công tác giảng dạy Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện kết quả vẫn chưa cao, kỹ năng vận động của trẻ còn hạn chế. Giáo viên chưa tổ chức sáng tạo được 1 số các hoạt động phát triển thể lực, phụ huynh còn chưa chú trọng đến việc phát triển thể chất cho trẻ. Vì thế tôi đã chọn đề tài " Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hoạt động tốt theo hướng trải nghiệm trong trường mầm non" để nghiên cứu và thực hiện với mong muốn Phát triển kỹ năng xã hội cho trẻ, tăng khả năng Khám phá và học hỏi của trẻ. Cũng như giúp phát triển thể chất kích thích sự sáng tạo và trí tưởng tưởng, tăng cường kỹ năng giải quyết vấn đề cho trẻ. Đồng thời cũng giúp giáo viên Nâng cao kỹ năng quan sát và đánh giá, Phát triển kỹ năng sáng tạo và thiết kế hoạt động, tăng cường sự gắn kết với trẻ, cải thiện kỹ năng giao tiếp và quản lý lớp học. 2. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến. Tạo ra một môi trường học tập mà trẻ em có thể học hỏi, khám phá và phát triển thông qua các trải nghiệm thực tế, tạo điều kiện để trẻ tự do khám phá, thử nghiệm và sáng tạo. Điều này giúp trẻ phát triển khả năng tư duy độc lập, sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề, Phát triển kỹ năng xã hội. Tìm ra các giải pháp giúp cho giáo viên phát triển chuyên môn mà còn tạo cơ hội để họ gắn bó hơn với nghề, mang lại những trải nghiệm phong phú trong công tác giảng dạy. Qua đó giúp giáo viên nâng cao năng lực tổ chức hoạt động giáo dục theo quan điểm giáo dục toàn diện, tích hợp, lấy trẻ làm trung tâm và tăng cường hoạt động, hình thức hoạt động theo hướng trải nghiệm đa dạng, phong phú cho trẻ. 3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu. * Thời gian nghiên cứu: Bắt đầu từ tháng 9/2024 đến hết tháng 3/2025 * Đối tượng nghiên cứu:
3. 3 Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hoạt động tốt theo hướng trải nghiệm ở trường mầm non. * Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được nghiên cứu và áp dụng thực tế với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi A5 mà tôi đang phụ trách. II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN 1.Hiện trạng vấn đề: Việc tổ chức hoạt động theo hướng trải nghiệm cho trẻ mầm non hiện nay đang là một xu hướng giáo dục rất được quan tâm, nhưng cũng gặp phải một số vấn đề trong quá trình triển khai. Thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất: Một số trường mầm non chưa có đủ cơ sở vật chất và thiết bị phù hợp để tổ chức các hoạt động trải nghiệm, ví dụ như không gian mở, đồ chơi phát triển tư duy, hay các vật liệu cần thiết để trẻ thực hành. Điều này khiến việc tổ chức các hoạt động không thể diễn ra đầy đủ hoặc không đạt hiệu quả cao. Thiếu kỹ năng của giáo viên: Giáo viên mầm non, dù đã được đào tạo, nhưng vẫn có thể thiếu kỹ năng và phương pháp để tổ chức các hoạt động trải nghiệm phù hợp, hiệu quả. Việc sử dụng phương pháp trải nghiệm đòi hỏi giáo viên phải biết cách dẫn dắt và tạo ra môi trường học tập sáng tạo, linh hoạt, nhưng không phải giáo viên nào cũng có đủ kinh nghiệm để thực hiện điều này. Mặc dù các hoạt động trải nghiệm giúp trẻ phát triển kỹ năng và tư duy sáng tạo, nhưng nếu không được thiết kế và tổ chức hợp lý, trẻ có thể không phát triển đầy đủ về các mặt như ngôn ngữ, tư duy logic, hay các kỹ năng xã hội. 1.1 Giải pháp cũ thường làm Cô cho trẻ tham gia hoạt động còn rập khuôn, máy móc theo chương trình giáo dục, chưa thể hiện được sự sáng tạo trong khi tham gia khám phá trải nghiệm. Khi cho trẻ tham gia hoạt động học theo hướng trải nghiệm chưa kích thích được tính tò mò của trẻ , khám phá, còn thụ động trong các trò chơi. Khi tổ chức các hoạt động theo hướng trải nghiệm còn bị hạn chế về thời gian: Hoạt động trải nghiệm thường đòi hỏi thời gian để trẻ khám phá và thực hành. Tuy nhiên, lịch trình học tập tại trường mầm non vẫn bị chặt chẽ, việc sắp xếp thời gian cho các hoạt động này đôi khi gặp khó khăn, làm giảm hiệu quả của các hoạt động trải nghiệm. * Phân tích nhược điểm: Việc dạy trẻ hoạt động theo hướng trải nghiệm trước đây chưa mang lại kết quả như mong muốn, bởi vì những biện pháp đã sử dụng trước đây như tạo môi trường lớp học, tích hợp lồng ghép, thông qua hoạt động vui chơi chưa đạt hiệu quả cao, các phương pháp còn mang nặng tính một
4. 4 chiều những yếu tố khách quan khác làm cho thực trạng của đề tài còn tồn tại nhiều hạn chế trong việc dạy trẻ theo hướng trải nghiệm. Là giáo viên dạy lớp 5 tuổi của trường mầm non 1-6 đã nhiều năm, tôi nhận thấy rằng để thực hiện được tốt chương trình chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và hoạt động học theo hướng trải nghiệm nói riêng thì việc đầu tiên là giáo viên phải nắm bắt được tình hình thực tế và khả năng nhận thức của từng trẻ. Trước khi thực hiện giải pháp tôi gặp phải những thuận lợi khó khăn sau: * Thuận lợi: Đối với giáo viên: Ngôi trường tôi đang công tác là Trường mầm non 1-6 được thành lập từ năm 1988 với 1 điểm trường thuộc Hưng Đạo- Tây Đằng. Năm học 2020 - 2021 trường mầm non 1-6 được xây dựng và chuyển sang điểm trường mới tại khu Đài Hoa –Tây Đằng, với quy mô 15 phòng học và các phòng chức năng hiệu bộ. Trường Mầm non 1-6 là trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2, trường có phòng học khang trang, rộng rãi, thoáng mát, đầy đủ cơ sở vật chất để phục vụ trẻ vui chơi, học tập. Phòng giáo dục và đào tạo Huyện Ba Vì đã chỉ đạo và quan tâm đến các trường, tổ chức các lớp bồi dưỡng, kiến tập về phương pháp dạy học tiến tiến như Montessori, steam, ứng dụng trí tuệ Al trong công tác dạy và học cho giáo viên, từ đó bản thân tôi nhận thấy tầm quan trọng của phong trào xây dựng trường học hạnh phúc để nâng cao chất lượng giáo dục. Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các buổi tập huấn chuyên đề do phòng và nhà trường tổ chức. Nhà trường tạo điều kiện về cơ sở vật chất, tài liệu hướng dẫn, tài liệu tham khảo cung cấp các kiến thức giáo dục cơ bản. Giáo viên có trình độ đạt trên chuẩn, đoàn kết, thống nhất quan điểm chăm sóc giáo dục trẻ. Lớp học có 2 cô phụ trách, có trình độ trên chuẩn, bản thân tôi luôn yêu nghề, mến trẻ, chịu khó học hỏi những kiến thức mới, sáng tạo trong tổ chức các hoạt đông, có ý thức làm nhiều đồ dùng, đồ chơi tự tạo để trang trí môi trường lớp học và giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Đối với trẻ: Trẻ khỏe mạnh, cùng độ tuổi, trẻ đi học đều nên giúp cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả cao.
5. 5 Đối với phụ huynh: Phụ huynh cũng đã quan tâm đến công tác chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường và những hoạt động của lớp học. Ngoài những thuận lợi, còn có nhữ khó khăn sau: * Khó khăn: Đối với giáo viên: Giáo viên chưa nắm rõ và hiểu được mong muốn của phụ huynh. Kĩ năng tuyên truyền với phụ huynh còn hạn chế. Giáo viên áp dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động còn sơ sài, chưa đi sâu, khai thác rộng để vận dụng vào thực tế bài dạy. Đối với trẻ: Một số trẻ có tính nhút nhát, dễ sợ hãi khi tiếp xúc với người lạ. Trẻ hướng nội thường ít chủ động giao tiếp và cần nhiều thời gian để thích nghi hơn. Trẻ chưa được rèn luyện kỹ năng tự lập, vẫn phụ thuộc nhiều vào cha mẹ. Đối với phụ huynh: Một số gia đình quan tâm, bao bọc trẻ quá mức dẫn đến trẻ có thói quen ỷ lại, không chủ động, thiếu tự tin, mạnh dạn. Ở nhà nhiều phụ huynh cho trẻ xem điện thoại, xem ti vi nhiều nên trẻ ít giao tiếp với người xung quanh dẫn đến một số trẻ bị tự kỉ, nhút nhát, thụ động chỉ biết đến mình. * Số liệu điều tra trước khi thực hiện: Tổng số trẻ trong lớp là: 25 cháu ,trong đó: 12 trẻ nam chiếm 48%, 13 trẻ nữ chiếm 52%. Bảng khảo sát trước khi thực hiện các giải pháp ( Tổng số trẻ được khảo sát: 25/25 trẻ) Đạt Chưa đạt Ghi STT Nội dung khảo sát Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ chú lượng (%) lượng (%) Trẻ tự tin nói về cảm nhận 1 12 48 % 13 52% của mình khi trải nghiệm. Trẻ hứng thú khi tham gia 2 10 40 % 15 60 % trải nghiệm. Trẻ có kỹ năng tốt khi tham 3 9 36 % 16 64% gia trải nghiệm
6. 6 Từ số liệu khảo sát trên có thể thấy: Qua bảng khảo sát cho thấy tỉ lệ trẻ hứng thú khi tham gia trải nghiệm đạt hiệu quả chưa cao. Đây chính là điều tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để giúp trẻ có kỹ năng tốt và hứng thú cao trong các hoạt động.Với những kinh nghiệm đã học và được học tập qua bạn bè đồng nghiệp, sách báo, internet tôi đã áp dụng các biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi hoạt động tốt theo hướng trải nghiệm như sau: 1.2. Giải pháp mới - Để thực hiện kế hoạch hoạt động theo hướng trải nghiệm cho trẻ mầm non được tổ chức với mục tiêu giúp trẻ phát triển các kỹ năng sống, khả năng tư duy sáng tạo, và khả năng giải quyết vấn đề thông qua việc tham gia vào các hoạt động thực tế, gần gũi với đời sống. Chính vì điều này, đã làm tôi suy nghĩ làm thế nào để đạt được hiệu quả cao trong việc thực hiện việc dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hoạt động tốt theo hướng trải nghiệm trong trường mầm non và tôi đã nghiên cứu, áp dụng thành công một số giải pháp cụ thể sau đây: 2. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề 2.1.Giải pháp 1: Tích cực học tập, bồi dưỡng bản thân để nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ. Việc tích cực học tập và nâng cao năng lực chuyên môn là một quá trình liên tục, giúp tôi phát triển bản thân và cải thiện khả năng làm việc trong lĩnh vực chuyên môn của mình. Tôi luôn học hỏi từ các nguồn tài liệu phong phú: Đọc sách chuyên ngành, nghiên cứu các bài báo khoa học, theo dõi các khóa học online hoặc tham gia hội thảo chuyên đề để cập nhật kiến thức mới. Điều này sẽ giúp tôi luôn nắm bắt được các xu hướng và thay đổi trong ngành nghề của mình.Thực hành thường xuyên để nâng cao kỹ năng chuyên môn, bạn cần thực hành liên tục. Điều này có thể bao gồm việc áp dụng lý thuyết vào công việc thực tế, thử nghiệm những kỹ thuật mới hoặc làm việc trên các dự án thực tế để rèn luyện kỹ năng.Học hỏi từ người khác tìm kiếm cơ hội để học hỏi từ các chuyên gia trong lĩnh vực của giáo viên. Giáo viên có thể tham gia vào các nhóm học tập, thảo luận, hoặc kết nối với những người có kinh nghiệm hơn để học hỏi từ họ.Phản hồi và tự đánh giá nhận phản hồi từ đồng nghiệp, sếp, hoặc người hướng dẫn giúp bạn nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu của bản thân. Từ đó, giáo viên có thể tự đánh giá khả năng của mình và lên kế hoạch để cải thiện. Đặt mục tiêu cụ thể việc đặt ra
7. 7 mục tiêu học tập rõ ràng và cụ thể sẽ giúp giáo viên có động lực và phương hướng để phát triển. Bạn có thể đặt ra các mục tiêu ngắn hạn (học một kỹ năng mới) hoặc dài hạn (đạt được chứng chỉ chuyên môn, thăng tiến trong công việc).Kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn khi học một kiến thức mới, hãy tìm cách áp dụng nó vào thực tế để hiểu rõ hơn và nâng cao hiệu quả công việc. Cách này giúp bạn chuyển hóa lý thuyết thành kỹ năng thực tiễn. Tích cực học tập và nâng cao năng lực chuyên môn không chỉ giúp bạn hoàn thiện bản thân mà còn tạo cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp. Từ đó, tôi học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm về kiến thức chuyên môn và có thêm những kiến thức để vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt khi tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ theo hướng trải nghiệm đạt kết quả tốt. Năm học 2024 – 2025 tôi được phân công nhiệm vụ là tổ phó khối 5 tuổi và chủ nhiệm lớp tôi đã lập kế hoạch đưa ra mục tiêu nội dung giáo dục phù hợp với lứa tuổi và với trẻ của lớp tôi. Tôi thực hiện từng bước, đưa công nghệ thông tin, ứng dụng trí tuệ Al vào giảng dạy, xây dựng môi trường có hiệu quả tổ chức sinh hoạt tổ khối chuyên môn, trau dồi kiến thức, tiếp cận những phương pháp mới. Đa dạng các hình thức dạy học, sáng tạo. * Kết quả: Sau khi được học tập về các nội dung trên tôi đã nắm chắc hơn, sâu hơn về các nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức về xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc trẻ đạt kết quả cao trong hoạt động. (Minh chứng 1: Ảnh họp chuyên môn, dự chuyên đề) 2.2. Giải pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và tổ chức hoạt động theo hướng trải nghiệm, giáo viên cần tạo ra một không gian học tập thân thiện, sáng tạo và khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động. Môi trường học tập phải được thiết kế sao cho trẻ có thể tự do khám phá và sáng tạo. Giáo viên có thể sử dụng các góc học tập khác nhau, với các tài liệu, đồ chơi, công cụ học tập đa dạng để trẻ tự do lựa chọn và tương tác. Giáo viên sưu tầm các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động ở các góc như: ngao sò, vỏ chai, nắp chai, hột hạt, len, vải vụn, lá cây đã qua sử dụng tái chế lại, để trẻ chơi ở góc nghệ thuật. Góc học tập tôi sưu tầm các tấm bìa làm bộ tranh đôminô các con vật, các hình dạng để trẻ chơi Tận dụng sản phẩm của trẻ đề trang trí ở các góc steam. Góc thiên nhiên tôi để các đồ dùng dụng cụ tự làm để trẻ hoạt động tưới cây, lau lá, nhổ cỏ, bắt sâu cũng như phục vụ các hoạt động quan sát làm thí nghiệm ở đó. Để xây dựng các góc trong lớp học phù hợp với tiêu chí lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên cần tạo ra những không gian học tập linh hoạt, sáng tạo và khuyến khích sự khám phá của trẻ. Các góc học tập không chỉ đơn thuần là không gian học mà còn là nơi trẻ có thể tự do tương tác, thể hiện sự sáng tạo và phát triển các
8. 8 kỹ năng. Góc Nghệ Thuật mục tiêu: Khuyến khích sự sáng tạo, phát triển trí tưởng tượng và kỹ năng thủ công.Cách bố trí: Đặt các vật liệu như giấy, màu vẽ, bút chì, đất sét, kéo, keo, màu nước, cọ, vải, và các vật dụng tái chế. Trẻ có thể tự do tạo ra các sản phẩm nghệ thuật, từ tranh vẽ đến các mô hình thủ công. Hoạt động: Vẽ tranh, làm thủ công, cắt dán, tô màu, sáng tạo với đất sét. Góc Thí Nghiệm (Góc Khoa Học) mục tiêu: Khuyến khích trẻ khám phá và tìm hiểu các hiện tượng khoa học qua việc thực hành. Cách bố trí: Cung cấp các vật dụng như kính lúp, bộ dụng cụ thí nghiệm đơn giản, nước, đất, các nguyên liệu tự nhiên như đá, cát, lá cây Trẻ có thể làm thí nghiệm đơn giản hoặc quan sát các hiện tượng tự nhiên. Hoạt động: Thực hiện các thí nghiệm khoa học nhỏ như tạo bong bóng, trồng cây, quan sát các vật thể dưới kính lúp, làm các thí nghiệm về nước, không khí, ánh sáng. Góc chơi đóng vai mục tiêu: Phát triển khả năng giao tiếp, sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề của trẻ qua trò chơi đóng vai. Cách bố trí: Cung cấp các bộ đồ chơi như đồ chơi nhập vai (y tá, bác sĩ, thầy cô giáo, đầu bếp, v.v.), các vật dụng mô phỏng như điện thoại, tiền giả, quần áo, phụ kiện, đồ dùng nhà bếp giả, bàn ghế, túi xách. Hoạt động: Trẻ đóng vai các nhân vật trong gia đình, xã hội, hoặc thế giới xung quanh, giao tiếp và giải quyết các tình huống trong cuộc sống.Góc Đọc Sách (Góc Thư Viện) mục tiêu: Khuyến khích trẻ yêu thích đọc sách và phát triển khả năng ngôn ngữ. Cách bố trí: Cung cấp các loại sách phù hợp với lứa tuổi, với nhiều thể loại khác nhau như truyện tranh, sách về động vật, thiên nhiên, con người, sách học tập Đảm bảo có một không gian yên tĩnh, thoải mái với thảm ngồi, ghế, hoặc gối tựa. Hoạt động: Đọc sách, kể chuyện, khám phá từ vựng mới, viết và vẽ theo chủ đề trong sách.Góc xây dựng mục tiêu: Phát triển kỹ năng tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề và sáng tạo. Cách bố trí: Cung cấp các bộ xếp hình, khối gỗ, đồ chơi xây dựng, lego, hoặc các vật liệu tái chế mà trẻ có thể sử dụng để xây dựng các công trình sáng tạo. Hoạt động: Xây dựng các mô hình, các công trình từ các khối vuông, hình chữ nhật, hoặc các vật liệu khác, học cách cân bằng, xây dựng và thiết kế.Góc âm nhạc mục tiêu: Phát triển kỹ năng âm nhạc, cảm thụ âm nhạc và thể hiện cảm xúc qua âm thanh. Cách bố trí: Cung cấp các nhạc cụ đơn giản như trống, đàn, chũm chọe, xắc xô, kèn, hoặc các nhạc cụ tự chế từ vật liệu tái chế. Hoạt động: Chơi nhạc cụ, hát, nhảy múa theo nhạc, khám phá âm thanh và giai điệu. Ngoài ra giáo viên có thể tận dụng các khoảng trống ngoài môi trường lớp học, các sảnh hiên rộng bố trí các loại đồ dùng tự tạo cũng như sác nguyên vật liệu có sẵn để trẻ tái chế. Trẻ có thể tự do hoạt động trải nghiệm sáng tạo ra những sản phẩm theo ý thích của trẻ, phát huy được tính sáng tạo tư duy của trẻ. Bằng cách xây dựng các góc học như vậy, bạn sẽ tạo ra một môi trường học tập phong phú, đa dạng và khuyến khích trẻ phát triển toàn diện qua việc tự do khám phá và học hỏi. (Minh chứng 2: Ảnh 1 số góc trong và ngoài lớp học) 2.3. Giải pháp 3: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động học theo hướng trải nghiệm cho trẻ
9. 9 Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động học theo hướng trải nghiệm cho trẻ mầm non là quá trình thiết kế các hoạt động mà trong đó trẻ có thể trực tiếp tham gia, khám phá, và học hỏi thông qua các trải nghiệm thực tế. Phương pháp này giúp trẻ phát triển kỹ năng tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, và sự sáng tạo. Dưới đây là một số bước cơ bản để xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động học theo hướng trải nghiệm cho trẻ mầm non: Bước 1: Xác định ục tiêu phát triển nhận thức: Giúp trẻ hiểu về thế giới xung quanh, phát triển kỹ năng ngôn ngữ, nhận biết các hiện tượng tự nhiên, sự vật, sự việc.Mục tiêu phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc: Trẻ học cách làm việc nhóm, chia sẻ, giao tiếp và giải quyết xung đột.Mục tiêu phát triển thể chất: Trẻ học cách vận động, phát triển các kỹ năng vận động thô và tinh. Bước 2: Chọn chủ đề hoặc hoạt động phù hợp: Lựa chọn các chủ đề hoặc hoạt động gần gũi với trẻ và phù hợp với sự phát triển của trẻ ở độ tuổi mầm non. Các chủ đề có thể bao gồm: Chủ đề thiên nhiên Khám phá về cây cối, động vật, thời tiết, v.v. Chủ đề gia đình: Các mối quan hệ trong gia đình, nghề nghiệp của các thành viên trong gia đình. Chủ đề các mùa trong năm: Các đặc điểm mùa xuân, hè, thu, đông và các hoạt động phù hợp. Chủ đề giao thông: Khám phá các phương tiện giao thông, an toàn giao thông. Bước 3: Lựa chọn hoạt động trải nghiệm: Các hoạt động cần khuyến khích trẻ tự khám phá, tham gia trực tiếp và học qua các cảm nhận thực tế. Ví dụ: Khám phá tự nhiên: Cho trẻ đi dạo trong khuôn viên trường hoặc ra ngoài để thu thập lá cây, đá, hoa, và quan sát chúng. Sau đó, trẻ có thể vẽ hoặc tạo mô hình từ những vật liệu đã thu thập được. Trò chơi đóng vai: Tạo cơ hội cho trẻ đóng vai các nhân vật như bác sĩ, thầy cô giáo, đầu bếp, để phát triển kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống. Thí nghiệm khoa học đơn giản: Cùng trẻ làm các thí nghiệm đơn giản như tạo bong bóng xà phòng, trồng cây, xem cách nước chuyển màu khi thêm phẩm màu. Hoạt động vận động ngoài trời: Các trò chơi vận động như chạy đua, nhảy dây, chơi bóng, leo trèo để phát triển thể chất cho trẻ. Bước 4: Chuẩn bị tài liệu và vật liệu: Dựa trên chủ đề và hoạt động đã chọn, chuẩn bị các tài liệu và vật dụng cần thiết. Ví dụ: Vật liệu thiên nhiên, lá cây, đất, hoa, quả. Đồ chơi học tập: Các khối xếp hình, đồ chơi mô phỏng các nghề nghiệp, các công cụ thí nghiệm khoa học.Tài liệu học tập: Sách tranh, bảng vẽ, bút màu, giấy vẽ. Bước 5: Thiết kế không gian học tập: Tạo ra không gian học tập khuyến khích trẻ tham gia và trải nghiệm. Có thể phân chia lớp học thành các khu vực hoặc góc học tập như:Góc thiên nhiên: Các vật liệu thiên nhiên để trẻ tự do khám phá.Góc sáng tạo: Các vật liệu nghệ thuật cho trẻ tự do vẽ, tô màu, tạo hình. Góc thí nghiệm: Đặt các dụng cụ thí nghiệm khoa học đơn giản để trẻ thực hành.
10. 10 Bước 6: Lên kế hoạch thời gian: Các hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non không nên kéo dài quá lâu, vì sự chú ý của trẻ còn hạn chế. Lên lịch sao cho mỗi hoạt động kéo dài từ 20-30 phút, với các hoạt động khác nhau để giữ cho trẻ luôn hứng thú và tham gia. Khởi động: Giới thiệu hoạt động, kích thích sự tò mò của trẻ.Hoạt động chính: Trẻ tham gia vào các hoạt động trải nghiệm. Kết thúc: Cùng trẻ chia sẻ về những gì đã học, cảm nhận sau khi tham gia. Bước 7: Tạo cơ hội để trẻ phản hồi và chia sẻ: Sau mỗi hoạt động, bạn cần tạo cơ hội để trẻ có thể chia sẻ cảm nhận, suy nghĩ của mình về những gì đã trải nghiệm. Điều này giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện.Câu hỏi gợi mở: "Con học được gì từ hoạt động này?", "Con cảm thấy thế nào khi làm thí nghiệm?", "Con thích nhất phần nào trong hoạt động hôm nay?" Bước 8: Đánh giá và điều chỉnh : Sau khi tổ chức hoạt động, bạn nên đánh giá xem trẻ đã học được gì, hoạt động có phù hợp và thú vị không. Dựa trên phản hồi của trẻ và quan sát trong suốt quá trình học, bạn có thể điều chỉnh kế hoạch cho các hoạt động sau. Ví dụ về kế hoạch hoạt động học theo hướng trải nghiệm: Chủ đề: Khám Phá Thế Giới Cây Cối, Mục tiêu:Trẻ hiểu được các loại cây, phần cấu tạo của cây (rễ, thân, lá).Trẻ biết cách chăm sóc cây.Phát triển kỹ năng quan sát và nhận thức.Hoạt động: Khởi động: Đọc sách về cây cối, giới thiệu các loại cây khác nhau. Hoạt động trải nghiệm: Trẻ đi dạo trong khuôn viên trường để thu thập lá cây, hoa, hoặc quan sát các cây trong vườn. Cùng trẻ trồng cây trong chậu và giải thích cách chăm sóc cây (cho nước, phơi nắng, v.v).Hoạt động kết thúc: Trẻ chia sẻ về loại cây mà mình yêu thích và những gì học được trong hoạt động. Thời gian:Khởi động: 10 phút. Trải nghiệm: 20 phút. Chia sẻ và kết thúc: 10 phút. Lưu ý quan trọng: Tính linh hoạt: Cần sẵn sàng điều chỉnh hoạt động nếu trẻ cảm thấy không thích thú hoặc gặp khó khăn. Khuyến khích sự sáng tạo: Hãy để trẻ tự do thể hiện ý tưởng và khám phá theo cách của mình.Giám sát an toàn: Đảm bảo rằng các hoạt động luôn được thực hiện trong môi trường an toàn cho trẻ.Thông qua những hoạt động học theo hướng trải nghiệm như vậy, trẻ sẽ được khuyến khích tự học, phát triển khả năng tư duy sáng tạo và hiểu biết về thế giới xung quanh. (Minh chứng 3: Ảnh hoạt động học theo hướng trải nghiệm) 2.4. Giải pháp 4: Tố chức các hoạt động cho trẻ theo hướng trải nghiệm mọi lúc mọi nơi. Tổ chức hoạt động cho trẻ theo hướng trải nghiệm thông qua hoạt động học và các hoạt động khác là cách giúp trẻ tiếp cận kiến thức một cách sinh động và trực quan, không chỉ thông qua lý thuyết mà còn qua việc tham gia vào các trải nghiệm thực tế, từ đó kích thích sự tò mò và khả năng sáng tạo. Các chủ đề học cho trẻ mầm non nên gần gũi với thế giới xung quanh trẻ, dễ hiểu và phù hợp với sự phát triển của trẻ. Chủ đề có thể bao gồm; trường mầm non, bản thân, thiên
11. 11 nhiên, gia đình, nghề nghiệp,giao thông, thực vật, động vật, các mùa trong năm, v.v. Mỗi chủ đề sẽ mở ra các cơ hội để tổ chức các hoạt động trải nghiệm liên quan. Ví dụ: Chủ đề Nghề nghiệp: Mục tiêu: Trẻ hiểu về các nghề nghiệp trong xã hội, vai trò của từng nghề, và phát triển kỹ năng giao tiếp, hợp tác. Hoạt động học: Khám phá nghề nghiệp: Giới thiệu các nghề nghiệp qua hình ảnh, sách, video. Trẻ có thể học về bác sĩ, thầy giáo, đầu bếp, công an, nông dân, v.v. Đóng vai nghề nghiệp: Tổ chức các trò chơi đóng vai, trong đó trẻ đóng vai các nhân vật trong các nghề nghiệp khác nhau. Ví dụ: một nhóm trẻ có thể đóng vai bác sĩ chữa bệnh, nhóm khác có thể đóng vai thầy cô giáo dạy học. Về hoạt động khác: Giáo viên cho trẻ tham gia biểu diễn văn nghệ chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam. Để trẻ mạnh dạn tự tin thể hiện bản thân. ( Minh chứng 4: Ảnh trẻ biểu diễn văn nghệ ) Chủ đề: "Thế giới thực vật", "Tết và mùa xuân": Mục tiêu: Trẻ tìm hiểu về các loại cây cối, cách thức chúng phát triển, và vai trò của chúng trong cuộc sống. Hoạt động học: Khám phá cây cối: Dẫn trẻ ra vườn hoặc khuôn viên để quan sát cây cối. Trẻ có thể tìm hiểu về các loại cây, hoa, quả, và quá trình phát triển của cây. Trồng cây: Hướng dẫn trẻ cách trồng cây, chăm sóc cây. Trẻ có thể trồng các loại cây dễ chăm sóc như hoa, rau, hoặc cây con. Hoạt động khác: Làm vườn: Trẻ tham gia vào hoạt động trồng hoa, cây cảnh, hoặc cây rau. Qua đó, trẻ học về quá trình phát triển của cây từ hạt giống đến khi ra hoa, kết quả. Vẽ cây cối: Trẻ vẽ những gì mình quan sát được từ thiên nhiên, hoặc tạo mô hình cây từ vật liệu thủ công như giấy, đất sét. Thí nghiệm thực vật: Trẻ có thể tham gia vào các thí nghiệm về sự phát triển của cây, ví dụ như so sánh sự phát triển của cây khi có ánh sáng và khi không có ánh sáng. Đặc biệt là chủ đề Tết nguyên đán, có món bánh chưng cổ truyền, cho trẻ tham gia trải nghiệm gói bánh chưng trẻ sẽ rất hứng thú. Thông qua hoạt trẻ sẽ ghi nhớ hơn về bản sắc dân tộc và nét đẹp truyền thống. ( Minh chứng 5: Ảnh trẻ trải nghiệm gói bánh trưng) Chủ đề "Thế giới động vật": Mục tiêu: Trẻ hiểu về các loài động vật, đặc điểm, môi trường sống, và cách chúng tương tác với thiên nhiên. Hoạt động học: Khám phá động vật: Sử dụng sách, video, hoặc hình ảnh về động vật. Trẻ sẽ học các đặc điểm của động vật, như hình dáng, âm thanh, cách di chuyển, thức ăn, v.v. Thảo luận về nơi sống của động vật: Trẻ có thể học về các môi trường sống của động vật như rừng, biển, sa mạc, v.v. Hoạt động khác: Thăm sở thú hoặc trại nuôi động vật: Tổ chức chuyến tham quan để trẻ có thể quan sát trực tiếp các động vật. Vẽ tranh về động vật yêu thích: Sau khi khám phá động vật, trẻ có thể vẽ hình ảnh động vật mình yêu thích, và kể câu chuyện về động vật đó. Trò chơi đóng vai
12. 12 động vật: Trẻ có thể đóng vai các động vật và mô phỏng các hành động của chúng (như nhảy như kangaroo, bò như gấu trúc). Hoặc chỉ đơn giản là cho trẻ làm những con vật từ những nguyên vật liệu sẵn có. (Minh chứng 6: Trẻ làm con sâu từ lá cây) Chủ đề "Giao thông": Mục tiêu: Trẻ nhận thức về các phương tiện giao thông và an toàn khi tham gia giao thông. Hoạt động học: Khám phá các phương tiện giao thông: Trẻ sẽ học về các loại phương tiện giao thông như ô tô, xe đạp, tàu hỏa, máy bay, và các quy tắc giao thông cơ bản. Học về biển báo giao thông: Trẻ sẽ tìm hiểu các biển báo giao thông cơ bản, như đèn đỏ, đèn xanh, vạch kẻ đường. Hoạt động khác: Trò chơi giao thông: Trẻ có thể chơi trò chơi mô phỏng giao thông như điều khiển xe ô tô mô hình, đi bộ qua vạch kẻ đường, v.v. Xây dựng đường phố mô phỏng: Trẻ có thể xây dựng một mô hình đường phố với các phương tiện giao thông, và thực hành các tình huống giao thông như dừng đèn đỏ, đi xe đạp trên vỉa hè. Cô có thể cho trẻ làm thí nghiệm về thuyền giấy, thả thuyền giấy vào chậu nước chỗ có hướng gió để trẻ quan sát xem thuyền có di chuyển trên mặt nước không, từ đó thu thập thên thông tin kiến thức cho trẻ. (Minh chứng 7: Ảnh trẻ thả thuyền vào chậu nước và quan sát) Chủ đề "Nước và hiện tượng tự nhiên": Mục tiêu: Trẻ tìm hiểu về nước, các tính chất của nước, vai trò của nước trong cuộc sống. Hoạt động học: Khám phá nước: Giới thiệu về nước qua các hình ảnh, video, và thí nghiệm đơn giản. Trẻ học các tính chất của nước như sự bay hơi, sự thay đổi trạng thái của nước từ lỏng sang hơi và ngược lại. Hiểu về nguồn nước: Trẻ tìm hiểu về các nguồn nước tự nhiên như sông, hồ, biển, và các cách thức con người sử dụng nước. Hoạt động khác: Thí nghiệm với nước: Cùng trẻ thực hiện các thí nghiệm đơn giản với nước như làm bong bóng xà phòng, cho nước vào các chai khác nhau để quan sát sự thay đổi. Chơi với nước: Tổ chức các trò chơi với nước ngoài trời như té nước, chơi bóng nước, để trẻ hiểu về đặc điểm của nước qua các hoạt động vận động. Cô cho trẻ làm thí nghiệm vật chìm vật nổi. Hoặc là trải nghiệm pha nước cam nước chanh để tăng sự hứng thú cho trẻ. (Minh chứng 8: Ảnh trẻ thực hành vắt nước cam) 2.5. Giải pháp 5: Quan sát, theo dõi, đánh giá trẻ khi tham gia hoạt động học trải nghiệm đề điều chỉnh kể hoạch hoạt động phù hợp. Việc quan sát, theo dõi và đánh giá trẻ khi tham gia hoạt động học trải nghiệm là cực kỳ cần thiết và đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh kế hoạch hoạt động. Đặc biệt đối với trẻ mầm non, đây là một phương pháp rất hiệu quả giúp giáo viên nắm bắt được sự phát triển của trẻ, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy và kế hoạch hoạt động sao cho phù hợp hơn với nhu cầu và khả
13. 13 năng của từng trẻ. Dưới đây là lý do tại sao việc quan sát, theo dõi và đánh giá lại rất quan trọng: Hiểu rõ sự phát triển của trẻ, Theo dõi sự tiến bộ: Quan sát và đánh giá giúp giáo viên nhận biết được sự tiến bộ của trẻ qua từng hoạt động. Bạn có thể biết được trẻ có đang phát triển kỹ năng nhận thức, ngôn ngữ, xã hội, và thể chất như thế nào, từ đó kịp thời điều chỉnh hoạt động để giúp trẻ tiếp tục phát triển. Phát hiện khó khăn: Trong quá trình quan sát, nếu trẻ gặp khó khăn trong việc tham gia một hoạt động hoặc không hứng thú với chủ đề, giáo viên có thể phát hiện vấn đề và điều chỉnh để hỗ trợ trẻ tốt hơn. Cá nhân hóa kế hoạch hoạt động: Mỗi trẻ có khả năng và sự phát triển khác nhau, do đó, cần điều chỉnh hoạt động sao cho phù hợp với từng cá nhân. Qua việc quan sát, giáo viên có thể nhận ra sự khác biệt trong tốc độ học tập và hứng thú của trẻ, từ đó lựa chọn những hoạt động hoặc phương pháp hỗ trợ riêng cho từng trẻ. Điều chỉnh phương pháp giảng dạy: Nếu quan sát thấy rằng một số trẻ không hiểu được bài giảng hoặc gặp khó khăn trong các hoạt động nhóm, giáo viên có thể thay đổi cách thức giảng dạy, đưa ra các ví dụ dễ hiểu hơn, hay cung cấp thêm các công cụ hỗ trợ. Phát hiện nhu cầu học tập của trẻ: Khuyến khích sự sáng tạo và tò mò, qua việc theo dõi và quan sát, giáo viên có thể nhận ra những khía cạnh mà trẻ quan tâm hoặc những câu hỏi mà trẻ đặt ra. Điều này giúp giáo viên điều chỉnh kế hoạch để khơi gợi thêm sự sáng tạo và tò mò ở trẻ, tạo ra những hoạt động học tập thú vị, phù hợp với sở thích của trẻ. Điều chỉnh độ khó của hoạt động: Nếu thấy trẻ có thể tiếp thu nhanh các kiến thức hoặc kỹ năng, giáo viên có thể tăng độ khó của các hoạt động để trẻ được thử thách hơn. Ngược lại, nếu thấy trẻ gặp khó khăn, giáo viên có thể điều chỉnh lại hoạt động để giúp trẻ không cảm thấy bị áp lực và có thể học theo nhịp độ của mình. Xác định hiệu quả của phương pháp dạy học: Đánh giá tính hiệu quả của hoạt động: Qua quan sát và đánh giá, giáo viên sẽ biết được hoạt động nào hiệu quả, hoạt động nào cần cải thiện. Nếu một hoạt động không giúp trẻ tiếp thu bài tốt, hoặc không tạo được sự hứng thú, giáo viên có thể điều chỉnh phương pháp hoặc thay đổi hoạt động. Cải tiến kế hoạch hoạt động: Khi có những phản hồi từ việc theo dõi trẻ, giáo viên có thể đưa ra những cải tiến trong kế hoạch hoạt động tiếp theo, giúp các hoạt động trở nên hấp dẫn hơn và có tính hiệu quả cao hơn. Thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trẻ: Đánh giá sự phát triển toàn diện. Quan sát và đánh giá giúp giáo viên không chỉ đánh giá sự tiến bộ về mặt học thuật của trẻ mà còn theo dõi sự phát triển về cảm xúc, xã hội và kỹ năng vận động. Điều này giúp giáo viên phát hiện những nhu cầu phát triển trong các lĩnh vực khác nhau của trẻ. Tạo điều kiện cho trẻ phát triển tối đa tiềm năng: Khi giáo viên liên tục quan sát và đánh giá, trẻ sẽ được cung cấp môi trường học tập phù hợp để phát triển tối đa các kỹ năng, đồng thời tạo ra sự tự tin và hứng thú học tập.
14. 14 Các bước quan sát, theo dõi và đánh giá trẻ trong hoạt động học trải nghiệm: Quan sát trực tiếp: Giáo viên quan sát trẻ khi tham gia các hoạt động, ghi chú lại các hành động, phản ứng của trẻ, những biểu hiện cảm xúc và sự tương tác với bạn bè và thầy cô. Thu thập thông tin phản hồi: Qua việc quan sát, giáo viên có thể thu thập thông tin từ trẻ qua các câu hỏi hoặc hoạt động thực hành. Những thông tin này sẽ giúp giáo viên điều chỉnh kế hoạch sao cho phù hợp. Ghi chép và đánh giá: Lập hồ sơ cá nhân cho mỗi trẻ để ghi lại sự phát triển, thành tựu và các lĩnh vực cần cải thiện. Việc đánh giá này cần được thực hiện thường xuyên để nắm bắt kịp thời sự thay đổi của trẻ. Điều chỉnh kế hoạch hoạt động: Dựa vào kết quả quan sát và đánh giá, giáo viên sẽ điều chỉnh kế hoạch hoạt động sao cho phù hợp với nhu cầu của trẻ, có thể là thay đổi hoạt động, phương pháp giảng dạy hoặc cách thức tổ chức lớp học. Việc quan sát, theo dõi và đánh giá trẻ trong các hoạt động học trải nghiệm là không chỉ cần thiết mà còn là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục. Việc này giúp giáo viên hiểu rõ hơn về sự phát triển của trẻ, kịp thời điều chỉnh phương pháp giảng dạy và tạo ra môi trường học tập phù hợp, giúp trẻ phát triển toàn diện. 2.6. Giải pháp 6: Tăng cường công tác tuyên truyền, phối kết hợp với bậc phụ huynh trong công tác giáo dục trẻ theo hướng trải nghiệm. Việc tăng cường tuyên truyền và kết hợp với phụ huynh trong tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng trải nghiệm là rất quan trọng để đảm bảo sự hợp tác giữa nhà trường và gia đình, tạo ra một môi trường học tập đồng bộ và hỗ trợ tối đa sự phát triển của trẻ. Đây là một phần quan trọng trong việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Tổ chức các buổi hội thảo, gặp gỡ phụ huynh: Nhà trường có thể tổ chức các buổi họp phụ huynh để giải thích rõ ràng về phương pháp học trải nghiệm, lợi ích của việc cho trẻ tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, và tại sao phương pháp này lại quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Qua đó, giáo viên có thể giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về cách học và sự phát triển của trẻ trong môi trường giáo dục hiện đại.Cung cấp tài liệu, sách vở: Gửi tài liệu về phương pháp học trải nghiệm cho phụ huynh, có thể là qua email, bản tin, hoặc các bài viết. Các tài liệu này sẽ giải thích các lợi ích cụ thể mà Mời phụ huynh tham gia các buổi học ngoại khóa hoặc thí nghiệm: Tạo cơ hội cho phụ huynh tham gia vào các hoạt động trải nghiệm của trẻ, như tham gia vào các buổi thảo luận, dạy trẻ về một chủ đề đặc biệt mà họ có thể giỏi, hoặc tham gia cùng trẻ trong các chuyến tham quan thực tế. Tổ chức các sự kiện gia đình: Các sự kiện
15. 15 như "Ngày hội gia đình", "Ngày trải nghiệm cùng phụ huynh" có thể là dịp để phụ huynh và trẻ cùng tham gia các hoạt động học tập, giúp phụ huynh thấy được sự phát triển của trẻ và hỗ trợ trẻ trong quá trình học.Cùng trẻ thực hiện các dự án trải nghiệm: Khuyến khích phụ huynh giúp trẻ làm các dự án nhỏ tại nhà (ví dụ như trồng cây, tạo mô hình động vật, nghiên cứu hiện tượng tự nhiên) và chia sẻ kết quả với lớp học. Điều này không chỉ giúp trẻ học hỏi từ phụ huynh mà còn thúc đẩy sự gắn kết giữa gia đình và nhà trường. Thông báo thường xuyên về kế hoạch và tiến độ của các hoạt động trải nghiệm: Cung cấp cho phụ huynh thông tin về các chủ đề học, các hoạt động sắp tới mà trẻ sẽ tham gia, cũng như các kỹ năng trẻ đang phát triển qua mỗi hoạt động. Điều này giúp phụ huynh biết được trẻ đang làm gì và có thể hỗ trợ thêm tại nhà. Việc tăng cường tuyên truyền và kết hợp với phụ huynh trong tổ chức hoạt động học trải nghiệm là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả học tập của trẻ, tạo môi trường học tập thân thiện và toàn diện. Mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường và gia đình không chỉ giúp trẻ phát triển một cách tự nhiên mà còn thúc đẩy sự hỗ trợ, động viên từ gia đình, làm tăng sự hứng thú và động lực học tập cho trẻ. ( Minh chứng 9: Ảnh phụ huynh đi trải nghiệm cùng học sinh) 3. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp sáng kiến tại trường Sau khi áp dụng những giải pháp trên. Tôi thu được kết quả như sau: 3.1. Đối với trẻ Phát triển toàn diện Kỹ năng nhận thức: Trẻ được tham gia vào các hoạt động thực tế, qua đó phát triển các kỹ năng tư duy, khám phá và giải quyết vấn đề. Việc học thông qua trải nghiệm giúp trẻ có thể tiếp cận và hiểu các khái niệm một cách sâu sắc hơn. Kỹ năng xã hội: Thông qua việc làm việc nhóm, giao tiếp và chia sẻ trong các hoạt động trải nghiệm, trẻ học cách làm việc với người khác, thể hiện sự tôn trọng và hợp tác. Các kỹ năng xã hội như chia sẻ, lắng nghe và đồng cảm được phát triển mạnh mẽ. Kỹ năng thể chất: Trẻ sẽ cải thiện kỹ năng vận động khi tham gia vào các hoạt động như chơi ngoài trời, vận động, hoặc các trò chơi nhóm, từ đó giúp phát triển thể chất và sức khỏe. Khả năng sáng tạo: Các hoạt động trải nghiệm thường tạo cơ hội cho trẻ thể hiện sự sáng tạo của mình, giúp trẻ phát huy trí tưởng tượng, sự tự tin và khả năng sáng tạo.Tăng cường sự tự tin và độc lập Khả năng giải quyết vấn đề: Tham gia các hoạt động trải nghiệm giúp trẻ đối diện với thử thách và tìm cách giải quyết vấn đề. Điều này tăng cường sự tự tin của trẻ trong việc đưa ra quyết định và tự lập trong quá trình học tập.
16. 16 Kết quả cụ thể được thể hiện trong bảng so sánh dưới đây ( Tổng số trẻ được khảo sát: 25/25 trẻ) ST Nội dung Kết quả Kết quả T khảo sát trước khi thực hiện sau khi thực hiện các các giải pháp giải pháp Đạt Chưa đạt Đạt Chưa đạt SL % SL % SL % SL % Trẻ tự tin nói về cảm 1 nhận của mình khi trải 12 48% 13 52% 23 92% 2 8 % nghiệm. Trẻ hứng thú khi tham 2 10 40 % 15 60 % 24 96% 1 4 % gia trải nghiệm. Trẻ có kỹ năng tốt khi 3 9 36 % 16 64% 24 96 % 1 4 % tham gia trải nghiệm Nhìn vào bảng trên ta thấy sau khi áp dụng các giải pháp, trẻ lớp tôi đã có những bước tiến bộ đáng kể so với hồi đầu năm. Mức độ đạt ở 3 nội dung đánh giá tăng lên rõ rệt. Có thể nói, sau một thời gian nghiên cứu và thực hiện các giải pháp dạy trẻ hoạt động theo hướng trải nghiệm, tôi nhận thấy trẻ trong lớp đã có những thay đổi đáng kể, trẻ đã có kỹ năng tập trung chú ý trong các giờ học, trẻ thực hiện rất tốt trong hoạt động nhóm và giải quyết vấn đề, trẻ mạnh dạn, tự tin khám phá biết tìm tòi, sáng tạo trong quá trình học và nói lên ý kiến của bản thân. 3.2. Đối với giáo viên Nâng cao năng lực giảng dạy :Phát triển kỹ năng tổ chức hoạt động.Giáo viên sẽ có cơ hội rèn luyện và phát triển kỹ năng tổ chức và quản lý các hoạt động học tập phong phú, đa dạng, từ đó cải thiện khả năng thiết kế kế hoạch giảng dạy sáng tạo, phù hợp với nhu cầu và khả năng của trẻ. Kỹ năng quan sát và đánh giá: Khi tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giáo viên sẽ phát triển kỹ năng quan sát và đánh giá sự phát triển của trẻ thông qua các hoạt động thực tế. Điều này giúp giáo viên nắm bắt được tình hình học tập của trẻ và điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp. Sự linh hoạt và sáng tạo: Giáo viên sẽ học cách sáng tạo và linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động, giúp trẻ học qua trải nghiệm thực tế, thay vì chỉ áp dụng phương pháp giảng dạy truyền thống. 3.3. Đối với phụ huynh Hiểu rõ phương pháp học trải nghiệm: Phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn về phương pháp học trải nghiệm và tầm quan trọng của nó trong việc phát triển toàn diện cho trẻ. Điều này giúp phụ huynh nhận thức được cách thức giáo dục hiện đại và hỗ
17. 17 trợ con em mình học tập tốt hơn. Học hỏi cách hỗ trợ trẻ: Khi tham gia vào các hoạt động, phụ huynh sẽ có cơ hội học hỏi cách thức hỗ trợ con em mình học hỏi qua trải nghiệm, đồng thời xây dựng sự hợp tác hiệu quả với nhà trường. 4. Hiệu quả của sáng kiến 4.1. Hiệu quả về khoa học: Phát triển tư duy khoa học và sáng tạo: Khả năng giải quyết vấn đề: Trẻ học cách tiếp cận và giải quyết vấn đề thông qua các tình huống thực tế. Việc tham gia vào các hoạt động trải nghiệm giúp trẻ phát triển kỹ năng tư duy phản biện, khả năng phân tích và đưa ra quyết định hợp lý. Khám phá và phát triển kiến thức: Các hoạt động trải nghiệm khuyến khích trẻ tham gia vào quá trình khám phá thế giới xung quanh, giúp trẻ phát triển tư duy khoa học. Trẻ sẽ không chỉ học lý thuyết mà còn học cách ứng dụng các kiến thức vào thực tế. Phát triển kỹ năng nghiên cứu: Trẻ được rèn luyện các kỹ năng nghiên cứu và quan sát thông qua các hoạt động trải nghiệm, như thí nghiệm khoa học, quan sát thiên nhiên, giúp trẻ hiểu rõ hơn về các khái niệm khoa học và phát triển kỹ năng quan sát, phân tích, và đánh giá. Kết nối lý thuyết với thực tiễn: Các hoạt động trải nghiệm giúp trẻ áp dụng lý thuyết vào thực tế, tạo cơ hội để trẻ hiểu và liên kết kiến thức đã học với các tình huống thực tế trong cuộc sống. 4.2. Hiệu quả về kinh tế: Tăng cường hiệu quả giáo dục, tiết kiệm chi phí dài hạn. Giảm chi phí đào tạo lâu dài: Khi trẻ học thông qua trải nghiệm, họ sẽ phát triển những kỹ năng tự học, giải quyết vấn đề, và sáng tạo. Điều này giúp họ có thể học tốt hơn trong tương lai mà không cần phải đầu tư quá nhiều vào những chương trình học tốn kém.Tiết kiệm chi phí chăm sóc và hỗ trợ sau này: Trẻ học cách tự lập, phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc từ sớm sẽ ít gặp phải các vấn đề tâm lý hay hành vi cần can thiệp trong tương lai. Điều này giúp tiết kiệm chi phí cho các dịch vụ hỗ trợ và can thiệp sau này. 4.3. Hiệu quả về xã hội: Tăng cường tính cộng đồng và kết nối xã hội nó cũng tạo ra những hiệu quả về xã hội, bao gồm việc nâng cao tính cộng đồng, phát triển các giá trị xã hội và tạo cơ hội học tập bình đẳng cho mọi trẻ em. Đây là những yếu tố quan trọng giúp xây dựng một xã hội phát triển bền vững và công bằng hơn. 5. Tính khả thi Các biện pháp trong sáng kiến có tính khả thi cao, có thể áp dụng tất cả các lớp mẫu giáo trong trường mầm non trên địa bàn, các địa phương. Tuỳ theo khả năng, nhận thức của trẻ để giáo viên đưa ra mục tiêu và lựa chọn nội dung sao
18. 18 cho phù hợp với trẻ. Khi áp dụng tốt phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, phát huy năng lực cá nhân trẻ, từ đó trẻ được học, được chơi, được làm những điều mình thích với các bạn theo khả năng dưới sự định hướng dẫn của cô giáo. Nói không với bạo lực trong trường Mầm non, chỉ có sự yêu thương an toàn và tôn trọng. Xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa gia đình , nhà trường và xã hội tạo sự thống nhất trong việc chăm sóc giáo dục trẻ để trẻ phát triển toàn diện. 6. Thời gian thực hiện đề tài sáng kiến Thời gian nghiên cứu: bắt đầu từ tháng 9/2024đến hết tháng 3/2025 7. Kinh phí thực hiện đề tài, sáng kiến Do tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có nên kinh phí thực hiện đề tài là không đáng kể. III. KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài tôi xin được kiến nghị, đề xuất một số ý kiến như sau: 1. Đối với Phòng giáo dục và đào tạo Tiếp tục tổ chức các chuyên đề về chuyên môn và việc xây dựng môi trường lớp học thận thiện hạnh phúc để giáo viên nắm bắt kịp thời các phương pháp nội dung đổi mới. Tiếp tục tăng cường bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên mầm non. 2. Đối với nhà trường Ban Giám Hiệu tạo điều kiện cho giáo viên được tham quan, học hỏi, lĩnh hội kinh nghiệm của trường bạn. Xây dựng thêm nhiều tiết điểm, tổ chức cho giáo viên dự giờ giao lưu, tham quan môi trường lớp học của các trường bạn học hỏi kinh nghiệm trang trí lớp học phù họp với lứa tuổi. Nhà trường nên tổ chức thêm các chuyên đề tạo điều kiện để tôi và các đồng nghiệp khác được học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ trong công việc giảng dạy Trên đây là “Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi hoạt động tốt theo hướng trải nghiệm trong trường mầm non” mà tôi đã nghiên cứu, triển khai thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả với trẻ lớp tôi trong thời gian qua. Mặc dù đã cố gắng với tâm huyết của mình nhưng do khả năng có hạn, đề tài nghiên cứu chỉ áp dụng trong phạm vi hẹp - Trường Mầm non 1-6 Huyện Ba Vì. Vì thế một số kinh nghiệm tôi đưa ra không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót . Rất mong sự đóng
19. 19 góp ý kiến chân thành của hội đồng sáng kiến các cấp để đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tôi xin bảo đảm đây là SKKN của mình là tự viết và không sao chép dưới mọi hình thức. Tây Đằng, ngày 26 tháng 03 năm 2025 XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN (Ký tên,đóng dấu) ( Ký tên) Lê Thị Vân Trần Thị Thoa
20. 20 MINH CHỨNG CHO CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ RA Minh chứng 1: Giaó viên dự họp chuyên đề
21. 21 Minh chứng 2: Trẻ hoạt động ở góc văn học trong và ngoài lớp học Minh chứng 3: Giờ học khám phá về màu sắc của trẻ
22. 22 Minh chứng 4: Trẻ biểu diễn văng nghệ Minh chứng 5: Hình ảnh trẻ trải nghiệm gói bánh trưng
23. 23 Minh chứng 6: Hình ảnh trẻ làm con sâu từ lá cây Minh chứng 7: Trẻ trải nghiệm làm thuyền giấy và quan sát thuyền di chuyển trên mặt nước khi có gió
24. 24 Minh chứng 8: Trẻ trải nghiệm vắt nước cam Minh chứng 9: Hình ảnh phụ huynh cùng tham gia thăm quan trải nghiệm với trẻ